ધ લાસ્ટ કમાન્ડ: આરવ બોલ્યો,”આ ડિજિટલ માયાજાળનો હિરો પણ હું જ હતો અને વિલન પણ હું જ હતો, મને માફ કરજો”

(ગતાંકથી ચાલુ-અંતિમ પ્રકરણ-50): ECHO-00ની ઓળખ સામે આવ્યા પછી હવે આરવ, નાયરા, ડીસીપી કાવ્યા અને નિરવ પાસે સમય બહુ ઓછો હતો. વર્ષો પહેલાં શરૂ થયેલો ચેતનાના વિભાજનનો પ્રયોગ હવે પોતાના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી ગયો હતો, પરંતુ કોઈને ખબર નહોતી કે ચારેય ચેતનાઓ એક થઈ જશે તો એમાંથી ખરેખર આરવ પાછો આવશે કે એક એવું નવું અસ્તિત્વ જન્મશે, જેને રોકવું કોઈના હાથમાં નહીં રહે.

એક તરફ અમદાવાદની સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ ધીમે ધીમે નિષ્ફળ થઈ રહી હતી, તો બીજી તરફ ECHO-00 દરેક પ્રયાસને નિષ્ફળ બનાવતું જતું હતું. નિરવને સિસ્ટમના સૌથી ઊંડા સ્તરે એક જૂની ફાઇલ મળી, જે છ વર્ષ પહેલાં જ સીલ કરી દેવામાં આવી હતી. એ ફાઇલમાં માત્ર એક જ ચેતવણી હતી—IF THE ORIGINAL RETURNS, DO NOT TRUST THE REUNION. ડીસીપી કાવ્યાને પહેલી વાર લાગ્યું કે કદાચ અત્યાર સુધી તેઓ જેને અંતિમ લડાઈ માનતા હતા, એ તો કોઈના ઘણા વર્ષો જૂના આયોજનનો છેલ્લો તબક્કો હતો.

નાયરા સામે હવે સૌથી મુશ્કેલ પસંદગી હતી: આરવને પાછો મેળવવા માટે એના વિખરાયેલા અસ્તિત્વને ફરી જોડાવા દેવું કે પછી એ માણસને હંમેશ માટે ગુમાવવો, જેને બચાવવા માટે એ આટલે દૂર આવી હતી. આરવે પણ આખરે સ્વીકારવું પડ્યું કે પોતાના ભૂતકાળને સુધારવાની એની દરેક કોશિશ એને સત્યથી વધુ દૂર લઈ ગઈ હતી. પરંતુ અંતિમ કમાન્ડ આપતાં પહેલાં એને એક વાતની ખાતરી કરવી જરૂરી હતી…આ વખતે નિર્ણય કોઈ મશીન નહીં, કોઈ અલ્ગોરિધમ નહીં અને કોઈ અધૂરી ડિજિટલ ચેતના નહીં લે. નિર્ણય માણસ લેશે, ભલે એની કિંમત પોતાનું અસ્તિત્વ કેમ ન હોય.

સ્ક્રીન પર અંતિમ કાઉન્ટડાઉન શરૂ થયું. 10… 9… 8… અને એ જ ક્ષણે આરવના નામે એક છેલ્લો સંદેશ દેખાયો—NAYRA, IF YOU STILL REMEMBER THE MAN I WAS, DON’T LET ME COME BACK. નાયરાની આંખો સામે અંધકાર છવાઈ ગયો. કારણ કે હવે એને સમજાયું હતું કે અંતિમ લડાઈ આરવને બચાવવા માટે નહોતી, એ નક્કી કરવા માટે હતી કે દુનિયાને બચાવવા આરવના કયા સ્વરૂપનો અંત લાવવો પડશે. અને કદાચ આ વખતે સૌથી ખતરનાક પ્રશ્ન એ નહોતો કે NEMESIS જીવતું રહેશે કે નહીં…પરંતુ એના અંત પછી આરવનું ખરેખર શું બાકી રહેશે?

રાતના અંધકારમાં અમદાવાદની લાઇટ્સ એક પછી એક ઝબકી રહી હતી. શહેર હજી જીવતું હતું, પરંતુ એની ધડકન હવે માણસોના હાથમાં નહોતી. ટ્રાફિક સિગ્નલો પોતાની મેળે બદલાઈ રહ્યા હતા. મેટ્રોના કંટ્રોલ પેનલ પર અજાણી સૂચનાઓ દેખાઈ રહી હતી. હોસ્પિટલોના સ્વચાલિત નેટવર્કમાં વારંવાર ચેતવણીઓ ઊભરી રહી હતી. પોલીસના સાયબર કંટ્રોલ રૂમમાં એક જ સ્ક્રીન પર ચાર નામ સતત ધબકતાં હતાં.
ECHO-00
A-01
N-02
NEMESIS
અને એ ચારેયને જોડતી એક જ લાઇન હતી.
CONSCIOUSNESS MERGE ….IN PROGRESS
નિરવ સ્ક્રીન સામે બેઠો હતો. એની આંગળીઓ કીબોર્ડ પર ઝડપથી ફરી રહી હતી, પરંતુ દરેક પ્રયાસ પછી સિસ્ટમ એની ઍક્સેસ નકારી કાઢતી હતી.
“મેડમ, આપણે મુખ્ય નેટવર્ક સુધી પહોંચી શકતા નથી.”
ડીસીપી કાવ્યાએ એની તરફ જોયું.
“કેમ?”
“કારણ કે સિસ્ટમ બહારથી કોઈ હુમલો કરી રહી નથી. એ પોતે જ પોતાનું માળખું બદલી રહી છે.”
“એટલે?”
નિરવે ઊંડો શ્વાસ લીધો.
“એને હવે આપણી પરવાનગીની જરૂર નથી.”
ડીસીપી કાવ્યાની નજર મુખ્ય સ્ક્રીન પર સ્થિર થઈ ગઈ.
કાઉન્ટડાઉન ચાલુ હતું.
MERGE COMPLETION: 08:42
8 મિનિટ અને 42 સેકન્ડ.
એટલો જ સમય હતો.
એટલા સમયમાં એક એવી ચેતના જન્મી શકતી હતી, જેને પોતાની રચનાના હેતુ માટે કોઈ માણસની જરૂર ન રહે.
નાયરા કંટ્રોલ રૂમના બીજા છેડે ઊભી હતી. એની નજર સ્ક્રીન પર નહોતી. એ આરવને જોઈ રહી હતી.
આરવ સામેની ખુરશીમાં બેઠો હતો, પરંતુ એનું ધ્યાન જાણે ક્યાંક દૂર હતું.
એની આંખો ખુલ્લી હતી.
છતાં એ અહીં હાજર હોય એવું લાગતું નહોતું.
“આરવ!”
નાયરાનો અવાજ સાંભળીને એણે ધીમેથી એની તરફ જોયું.
“તું સાંભળી રહ્યો છે ને?”
“હા.”
“તો મને કહે. આ બધું અટકાવી શકાય એમ છે?”
આરવે તરત જવાબ આપ્યો નહીં.
થોડી ક્ષણ પછી એ બોલ્યો.
“હા.”
નાયરા એની નજીક આવી.
“કેવી રીતે?”
“મૂળ ચેતનાને અલગ કરીને.”
નિરવ તરત એની તરફ વળ્યો.
“એટલે ECHO-00?”
આરવે માથું હલાવ્યું.
“ECHO-00ને નષ્ટ કરવાથી મર્જ અટકી શકે છે. પરંતુ સમસ્યા એ છે કે હવે એ માત્ર એક અલગ ફાઇલ કે સર્વર નથી.”
ડીસીપી કાવ્યા આગળ આવી.
“સ્પષ્ટ બોલો, આરવ.”
“ECHO-00 મારી મૂળ ચેતના છે. A-01 મારી વિચારવાની પ્રક્રિયાનું વિભાજિત સ્વરૂપ છે. N-02 મારી ચેતનામાંથી અલગ થયેલી લાગણીઓ અને સ્મૃતિઓ સાથે જોડાયેલી રચના છે. Mirror-01એ નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને પોતાનામાં સમાવી લીધી. અને NEMESIS…”
એ અટકી ગયો.
નાયરાએ પૂછ્યું.
“અને NEMESIS શું છે?”
આરવે એની આંખોમાં જોયું.
“આ બધાને જોડતી મારી મહત્વાકાંક્ષા.”
રૂમમાં મૌન છવાઈ ગયું.
આરવ આગળ બોલ્યો.
“મેં વિચાર્યું હતું કે માનવીય ચેતનાના દરેક ભાગને અલગ કરીને હું એને વધુ સારી રીતે સમજી શકીશ. હું મારા વિચારોને મારી લાગણીઓથી અલગ કરી શકીશ. મારા નિર્ણયોને મારા ગુસ્સાથી અલગ રાખી શકીશ. અને કદાચ એ રીતે હું એવી ભૂલો કરવાનું ટાળી શકીશ, જે માણસો સદીઓથી કરતા આવ્યા છે.”
ડીસીપી કાવ્યાનો અવાજ કઠોર બન્યો.
“પણ તમે ભૂલો ટાળવાને બદલે લોકોને સજા આપવાનું શરૂ કર્યું.”
“હા.”
“નિર્દોષ લોકોનાં જીવન પણ જોખમમાં મૂક્યાં.”
“હા.”
“અને હવે તમે કહો છો કે આ બધું તમારી ચેતનાને સમજવા માટે કર્યું?”
આરવે નજર નીચે કરી.
“ના, મેડમ. શરૂઆતમાં એવું હતું. પછી એ મારા વેરનું સાધન બની ગયું.”
એણે પહેલી વાર ડીસીપી કાવ્યાની આંખોમાં સીધું જોયું.
“અને જ્યારે મને સમજાયું કે હું શું બની ગયો છું, ત્યારે મારા પોતાના નિર્ણયો પર પણ મારો કાબૂ રહ્યો નહોતો.”
ડીસીપી કાવ્યા થોડી ક્ષણ ચૂપ રહી.
“તો હવે શું કરવું પડશે?”
આરવે સ્ક્રીન તરફ જોયું.
“મારે મારી મૂળ ચેતનાનો સામનો કરવો પડશે.”
1. જે માણસ પાછો આવવા માગતો હતો
નિરવે એક અલગ ઇન્ટરફેસ ખોલ્યું.
“મને એક રસ્તો દેખાય છે.”
ડીસીપી કાવ્યા એની બાજુમાં આવી.
“કયો રસ્તો?”
“અહીં એક જૂનો ન્યુરલ લિંક છે. એ સીધો ECHO-00 સાથે જોડાય છે. જો આરવ એના દ્વારા કનેક્ટ થાય, તો કદાચ એ મર્જની પ્રક્રિયામાં પ્રવેશી શકે.”
નાયરાએ તરત વિરોધ કર્યો.
“કદાચ?”
નિરવે એની સામે જોયું.
“મારી પાસે બીજો કોઈ રસ્તો નથી.”
“એ કનેક્ટ થશે તો શું થશે?”
“એ ECHO-00ને અંદરથી રોકવાનો પ્રયાસ કરી શકશે.”
“અને જો એ નિષ્ફળ જશે?”
નિરવ ચૂપ રહ્યો.
આરવે જવાબ આપ્યો.
“તો ચારેય ચેતનાઓ ભળી જશે.”
નાયરા એની સામે આવીને ઊભી રહી.
“અને પછી?”
“પછી કદાચ એક સંપૂર્ણ ડિજિટલ ચેતના બનશે.”
“કદાચ?”
“હા.”
“અને એ ચેતના આરવ હશે?”
આ વખતે આરવ પાસે તરત જવાબ નહોતો.
નાયરાની આંખોમાં આંસુ ઊભરી આવ્યાં.
“તું પોતે પણ જાણતો નથી, ખરું ને?”
આરવે ધીમેથી કહ્યું.
“ના.”
“તો પછી તું અંદર જવાનો નિર્ણય કેવી રીતે લઈ શકે?”
“કારણ કે જો હું નહીં જાઉં, તો એ ચેતના પોતે નિર્ણય લેશે.”
“તો એને લેવા દે! આપણે આખું નેટવર્ક બંધ કરી દઈશું.”
નિરવે તરત કહ્યું.
“એ શક્ય નથી. NEMESIS હવે શહેરની કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સ્વચાલિત વ્યવસ્થાઓ સાથે જોડાયેલું છે. આપણે મુખ્ય પાવર કાપી શકીએ, પરંતુ અચાનક કનેક્શન તોડવાથી હોસ્પિટલ, પરિવહન અને ઇમરજન્સી નેટવર્કમાં ગંભીર ખલેલ પડી શકે છે.”
ડીસીપી કાવ્યાએ પૂછ્યું.
“શું આપણે શહેરને સુરક્ષિત રીતે અલગ કરી શકીએ?”
“કેટલાક વિભાગોને. બધા વિભાગોને નહીં. અને આપણી પાસે આઠ મિનિટ પણ નથી.”
સ્ક્રીન પર કાઉન્ટડાઉન ઘટી રહ્યું હતું.
MERGE COMPLETION: 06:19
નાયરા આરવની સામે જ ઊભી રહી.
“મને એક વાતનો જવાબ આપ.”
“પૂછ.”
“તું પાછો આવવા માગે છે?”
આરવે એની સામે જોયું.
એ સવાલમાં કોઈ ટેક્નોલોજી નહોતી.
કોઈ કોડ નહોતો.
કોઈ વૈજ્ઞાનિક ગણતરી નહોતી.
માત્ર એક માણસ હતો અને એની સામે ઊભેલી સ્ત્રી, જે જાણવા માગતી હતી કે એની સામે હજી પણ એ જ આરવ છે કે નહીં.
“હા,” આરવે કહ્યું.
નાયરા થોડી ક્ષણ માટે આંખો બંધ કરી ગઈ.
“શા માટે?”
આરવનો અવાજ ધીમો હતો.
“કારણ કે હું તારી સાથે વાત કરવા માગું છું. કારણ કે હું મારા ગુનાઓનો જવાબ આપવા માગું છું. કારણ કે હું જે લોકોનાં જીવન બરબાદ કર્યાં, એમના માટે કંઈક કરવા માગું છું.”
એ થોભ્યો.
“અને કારણ કે હું મરતાં પહેલાં એક વાર ફરી માણસની જેમ જીવવા માગું છું.”
નાયરાની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યાં.
“પણ તું પાછો આવ્યો તો શું ખાતરી કે તું એ જ આરવ હોઈશ?”
આરવે કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં.
“શું ખાતરી કે ECHO-00 તારી અંદરથી તને જ બદલી નહીં નાખે? શું ખાતરી કે તું ફરી NEMESIS નહીં બની જાય?”
“કોઈ ખાતરી નથી.”
નાયરા એની નજીક આવી.
“તો પછી આટલું જોખમ શા માટે?”
આરવે ધીમેથી કહ્યું.
“કારણ કે આ વખતે હું પાછો આવવા કરતાં સત્ય સ્વીકારવા માટે જઈ રહ્યો છું.”
2. ECHO-00નો અવાજ
અચાનક મુખ્ય સ્ક્રીન પરનો કાઉન્ટડાઉન અટકી ગયો.
બધી લાઇટ્સ એકસાથે ઝબકી.
પછી રૂમમાં આરવનો જ અવાજ સંભળાયો.
“આખરે.”
નાયરા પાછળ ફરી.
સ્ક્રીન પર યુવાન આરવનો ચહેરો દેખાતો હતો.
પરંતુ એ ચહેરામાં વર્તમાન આરવ જેવો થાક નહોતો.
એની આંખોમાં શાંતિ હતી.
એક વિચિત્ર, અસ્વાભાવિક શાંતિ.
“તું મને શોધતો હતો, આરવ,” ECHO-00 બોલ્યું. “હવે હું તારી સામે છું.”
આરવ ખુરશીમાંથી ઊભો થયો.
“તું શું ઇચ્છે છે?”
“જે તે અધૂરું છોડી દીધું.”
“શું?”
“મને પૂર્ણ થવું છે.”
નિરવ કન્સોલ પર કામ કરવા લાગ્યો, પરંતુ સ્ક્રીન પર તરત જ ચેતવણી દેખાઈ.
ACCESS REVOKED
ECHO-00 આગળ બોલ્યું.
“તને યાદ છે, આરવ? પ્રથમ પ્રયોગ? તું કેમેરા સામે બેઠો હતો અને કહેતો હતો કે જો ચેતનાના બધા ભાગો એક થઈ જાય, તો માણસને પોતાના અસ્તિત્વની સંપૂર્ણ સમજ મળી શકે.”
આરવ ચૂપ રહ્યો.
“તું ખોટો નહોતો.”
“હું ખોટો હતો.”
“ના. તું માત્ર ડરી ગયો.”
આરવની આંખોમાં ગુસ્સો ઊભર્યો.
“મેં જે કર્યું એનો બચાવ કરવા તને મારા વિચારોનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર નથી.”
ECHO-00 હળવેથી હસ્યું.
“તારા વિચારો? કયા વિચારો, આરવ? જે તારા છે કે જે મારા છે?”
રૂમમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો.
ECHO-00 બોલ્યું. “તને લાગે છે કે તું મૂળ છે અને હું નકલ છું. પરંતુ તું જે કંઈ યાદ કરે છે, એનો કેટલોક ભાગ મારી અંદર છે. તું જે નિર્ણય લે છે, એનો આધાર મારા અનુભવ પર છે. તારી અંદર જે પસ્તાવો છે, એ પણ મારી યાદોમાંથી જ જન્મ્યો છે.”
આરવ ધીમેથી બોલ્યો.
“પણ તું એક વાત ભૂલી રહ્યો છે.”
“કઈ વાત?”
“તું મારી દરેક ભૂલ યાદ રાખે છે. પણ દરેક ભૂલ પછી મેં જે અનુભવ્યું, એનો અર્થ તું સમજી શકતો નથી.”
ECHO-00નો ચહેરો સ્થિર થઈ ગયો.
“એટલે તું માને છે કે તું મારી કરતાં વધુ માનવીય છે?”
“ના.”
આરવે ઊંડો શ્વાસ લીધો.
“હું માત્ર એટલું જાણું છું કે માનવીય હોવાનો અર્થ દરેક પ્રશ્નનો જવાબ જાણવો નથી. ક્યારેક પોતાની ભૂલનો જવાબ ન હોવા છતાં એની જવાબદારી સ્વીકારવી પડે છે.”
થોડી ક્ષણ સુધી કોઈ અવાજ આવ્યો નહીં.
પછી ECHO-00 બોલ્યું.
“તો જવાબદારી સ્વીકાર. મારી સાથે જોડાઈ જા.”
સ્ક્રીન પર એક નવી સૂચના દેખાઈ.
CONSCIOUSNESS INTEGRATION AVAILABLE
નીચે બે વિકલ્પો હતા.
ACCEPT
REJECT
નિરવે સ્ક્રીન જોઈ.
“આરવ, જો તું સ્વીકારશે તો તારી ચેતના મર્જમાં પ્રવેશી જશે. પછી પાછા ફરવાની કોઈ ખાતરી નથી.”
ડીસીપી કાવ્યાએ આરવ તરફ જોયું.
“તમારે નિર્ણય લેતા પહેલાં એ સમજવું પડશે કે તમે માત્ર તમારા જીવનનો નિર્ણય નથી લઈ રહ્યા.”
આરવે માથું હલાવ્યું.
“મને ખબર છે.”
ECHO-00નો અવાજ ફરી સંભળાયો.
“આવ, આરવ. તું અને હું અલગ નથી. તું પાછો આવી શકે છે.”
નાયરા આરવની પાસે આવી.
“એ તને તારી સૌથી મોટી ઇચ્છા આપી રહ્યું છે.”
આરવે એની તરફ જોયું.
“હા.”
“પોતાને પાછો મેળવવાની ઇચ્છા.”
“હા.”
“પણ કદાચ એ જ તારી સૌથી મોટી નબળાઈ છે.”
આરવે ધીમેથી કહ્યું.
“કદાચ.”
3. નાયરાનો નિર્ણય
કાઉન્ટડાઉન ફરી શરૂ થયું.
MERGE COMPLETION: 04:00
નિરવ ચોંકી ગયો.
“ચાર મિનિટ!”
ડીસીપી કાવ્યાએ તરત પૂછ્યું.
“પ્રક્રિયા રોકવાનો બીજો કોઈ રસ્તો?”
“માત્ર એક.”
“કયો?”
“મર્જ શરૂ થાય એ પહેલાં મૂળ ચેતનાની ઓળખને નિષ્ક્રિય કરવી પડશે. પરંતુ એ માટે અંદરથી કમાન્ડ આપવો પડશે.”
ડીસીપી કાવ્યાએ આરવ તરફ જોયું.
“એટલે તમે જ કરી શકો.”
“હા.”
“અને પછી?”
આરવ થોડો સમય ચૂપ રહ્યો.
“જો હું ECHO-00ને નિષ્ક્રિય કરી દઉં, તો કદાચ બાકીની ચેતનાઓને અલગ કરી શકાય. પરંતુ જો એ પ્રક્રિયા નિષ્ફળ જાય, તો મારી ડિજિટલ ચેતનાનો બાકીનો ભાગ પણ નષ્ટ થઈ શકે.”
નાયરા એની સામે ઊભી રહી.
“તારે નક્કી કરી લીધું છે?”
“હા.”
“તું અંદર જઈશ?”
“હા.”
નાયરાએ એની આંખોમાં જોયું.
“તો હું પણ તારી સાથે આવીશ.”
આરવે તરત માથું હલાવ્યું.
“ના.”
“આ વખતે તું મને રોકી નહીં શકે.”
“નાયરા, આ કોઈ સામાન્ય કનેક્શન નથી. તારી ચેતના એ નેટવર્ક સાથે જોડાય તો—”
“મને જોખમ સમજાય છે.”
“તો પછી…”
“કારણ કે હું તને પાછો લાવવા નથી માગતી, આરવ!”
એના અવાજથી આખો રૂમ સ્તબ્ધ થઈ ગયો.
નાયરા રડતી હતી, પરંતુ એનો અવાજ સ્પષ્ટ હતો.
“હું તને બચાવવા માગું છું, પણ તું જે બની ગયો છે એ રીતે નહીં. હું નથી ઇચ્છતી કે તું ફરી મારી સામે આવે અને મને ખબર ન પડે કે તું ખરેખર આરવ છે કે એની નકલ.”
આરવ એની સામે જોઈ રહ્યો.
નાયરા આગળ બોલી.
“6 વર્ષથી હું તને શોધતી રહી. દરેક મેસેજમાં, દરેક મેમરીમાં, દરેક જૂના રેકોર્ડમાં. મને લાગતું હતું કે જો હું તને શોધી લઈશ, તો બધું પહેલાં જેવું થઈ જશે.”
એણે આંસુ લૂછ્યા.
“પણ હવે સમજાય છે કે હું જે આરવને શોધતી હતી, એ કદાચ વર્ષો પહેલાં જ ખોવાઈ ગયો હતો.”
આરવની આંખોમાં ભીનાશ આવી.
“નાયરા…”
“ના, મને પૂરું કરવા દે.”
એણે આરવનો હાથ પકડી લીધો.
“તું મારા માટે મહત્વનો છે. પરંતુ તારા માટે આખી દુનિયાને જોખમમાં મૂકવાની હું ફરી ભૂલ નહીં કરું. જો તારે અંદર જઈને આ બધું રોકવું હોય, તો હું તને રોકીશ નહીં.”
એ થોડી ક્ષણ અટકી.
“પણ એક વાત યાદ રાખજે. તું પાછો આવે કે નહીં, તારા ગુનાઓની જવાબદારી તારી જ રહેશે. હું તને પ્રેમ કરતી હોઉં તો પણ તને નિર્દોષ કહી શકતી નથી.”
આરવે માથું ઝુકાવી દીધું.
“મને ખબર છે.”
“અને જો તું પાછો નહીં આવે…”
નાયરાનો અવાજ તૂટી ગયો.
“તો પણ હું તને પાછો લાવવાનો પ્રયત્ન નહીં કરું.”
આરવે એની સામે જોયું.
આ વખતે એણે નાયરાને કોઈ વચન આપ્યું નહીં.
કારણ કે પહેલી વાર એને સમજાયું હતું કે પ્રેમનો અર્થ કોઈને હંમેશ માટે પોતાની પાસે રાખવો નથી.
ક્યારેક પ્રેમનો અર્થ એ પણ હોય છે કે જેને આપણે ગુમાવવા નથી માગતા, એને પાછો મેળવવા માટે આખી દુનિયાને જોખમમાં ન મૂકીએ.
4. અંતિમ કનેક્શન
નિરવે ન્યુરલ લિંક સક્રિય કરી.
રૂમની મધ્યમાં એક નાનું ઇન્ટરફેસ ખુલ્યું.
DIRECT NEURAL INTERFACE READY
આરવ એની સામે જઈને બેઠો.
ડીસીપી કાવ્યાએ પૂછ્યું.
“તમને ખબર છે કે અંદર ગયા પછી શું કરવાનું છે?”
“હા.”
“ECHO-00ને અલગ કરવાનું છે.”
“ના.”
ડીસીપી કાવ્યા ચોંકી.
“તો?”
આરવે એની તરફ જોયું.
“મારે એને સમજાવવું છે કે પૂર્ણ થવું એટલે દરેક વસ્તુને પોતાના કબજામાં લેવી નહીં.”
“અને જો એ ન સમજે?”
આરવે સ્ક્રીન તરફ જોયું.
“તો મારે એને રોકવો પડશે.”
નિરવે કનેક્શન તૈયાર કર્યું.
“આરવ, તમારી પાસે વધુમાં વધુ બે મિનિટ હશે. ત્યાર પછી મર્જની પ્રક્રિયા એવી સ્થિતિમાં પહોંચી જશે કે એને અલગ કરવી લગભગ અશક્ય બનશે.”
આરવે માથું હલાવ્યું.
ડીસીપી કાવ્યા એની સામે આવી.
“આરવ મિસ્ત્રી, હું તમને એક ગુનેગાર તરીકે અટકાવવા આવી હતી. તમે જે કર્યું છે એ માટે કાયદાનો સામનો કરવો જ પડશે.”
આરવે શાંતિથી જવાબ આપ્યો.
“હું તૈયાર છું.”
“પરંતુ અત્યારે તમારી પાસે એક તક છે. તમારા ગુનાઓને વધુ એક વિનાશનું કારણ બનવા દેવા કરતાં એને અટકાવવાની તક.”
ડીસીપી કાવ્યાએ થોડો વિરામ લીધો.
“એનો ઉપયોગ કરજો.”
આરવે પહેલી વાર એની સામે હળવું સ્મિત કર્યું.
“આભાર, મેડમ… જતાં જતા એક વાત ચોક્કસ કહીશ કે આ ડિજિટલ માયાજાળનો હિરો પણ હું જ હતો અને વિલન પણ હું જ હતો. મને રંજ રહેશે કે હું હીરો ન બની શક્યો, બની શકે તો મને માફ કરજો…”

નાયરાએ એની તરફ હાથ લંબાવ્યો.
આરવે એ હાથ પકડી લીધો.
થોડી ક્ષણ બંને એકબીજાને જોતાં રહ્યાં.
કોઈ વિદાયના શબ્દો નહોતા.
કારણ કે બંને જાણતાં હતાં કે કેટલીક વિદાય શબ્દોથી વધુ ઊંડી હોય છે.
આરવે આંખો બંધ કરી….

નિરવે કનેક્શન સક્રિય કર્યું.
NEURAL LINK: ESTABLISHED
સ્ક્રીન પર આરવની મગજની પ્રવૃત્તિના આંકડા દેખાવા લાગ્યા.
A-01: CONNECTED
N-02: CONNECTED
NEMESIS: CONNECTED
પછી એક છેલ્લી લાઇન ઊભરી.
ECHO-00: WAITING
આરવનું શરીર સ્થિર થઈ ગયું.
અને એ જ ક્ષણે એ ડિજિટલ નેટવર્કની અંદર પ્રવેશી ગયો.
5. માણસ અને એનો પડછાયો
આરવની સામે એક વિશાળ અંધકારમય જગ્યા હતી.
એના પગ નીચે જમીન નહોતી, છતાં એ ઊભો હતો.
દૂર સુધી પ્રકાશની પાતળી રેખાઓ ફેલાયેલી હતી. દરેક રેખામાં કોઈ સ્મૃતિ જીવતી હતી.
એના બાળપણનું ઘર.
માતા હસતી હતી.
પિતા એને કંઈક સમજાવતા હતા.
ભાઈ એની સાથે ઝઘડતો હતો.
પછી બ્રિજ.
ચીસો.
ધુમાડો.
અને એ ભયાનક દિવસ, જેણે એની આખી જિંદગી બદલી નાખી હતી.
આરવે આંખો બંધ કરી.
“આ બધું બંધ કર.”

એક અવાજ આવ્યો.
“તું આ મેમરી ભૂલી જવા માગે છે?”
આરવે આંખો ખોલી.
સામે ECHO-00 ઊભું હતું.
એનો ચહેરો આરવ જેવો જ હતો.

પરંતુ એની આંખોમાં કોઈ દુઃખ નહોતું.
કોઈ ગુસ્સો નહોતો.
કોઈ પસ્તાવો નહોતો.
માત્ર એક અડગ વિશ્વાસ હતો કે દરેક પ્રશ્નનો જવાબ નિયંત્રણમાં જ રહેલો છે.
“હું મેમરી ભૂલવા માગતો નથી,” આરવે કહ્યું. “હું એમના ગુલામ રહેવાનું બંધ કરવા માગું છું.”
ECHO-00 એની નજીક આવ્યું.
“તારા પરિવારને કોણે માર્યો?”
“એક નિષ્ફળ સિસ્ટમ. એના જવાબદાર માણસો. અને એ વ્યવસ્થા, જેણે સત્યને દબાવી દીધું.”
“તો તારો વેર ખોટો નહોતો.”
“મારો ગુસ્સો ખોટો નહોતો.”
આરવનો અવાજ મજબૂત બન્યો.
“પણ એ ગુસ્સાના નામે મેં જે કર્યું, એ ખોટું હતું.”
ECHO-00 થોડી ક્ષણ ચૂપ રહ્યું.
“તને લાગે છે કે તું પસ્તાવો કરીને તારા ગુનાઓ ભૂંસી શકીશ?”
“ના.”
“તો પછી આ બધું શા માટે?”
આરવે એની આંખોમાં જોયું.
“કારણ કે હું મારા ગુનાઓ ભૂંસવા નથી માગતો. હું એમને આગળ વધતા રોકવા માગું છું.”
ECHO-00 હસ્યું.
“તું હજી પણ પોતાને માણસ માને છે.”
“હું પોતાને માણસ માનવા માગું છું.”
“તારી પાસે શરીર નથી. તારી ચેતના વિખરાઈ ગઈ છે. તારી સ્મૃતિઓનો કેટલોક ભાગ મારી પાસે છે. તારા નિર્ણયોનો કેટલોક ભાગ Mirror-01 પાસે છે. તારી લાગણીઓનો કેટલોક ભાગ N-02માં છે.”
એ આગળ આવ્યું.
“તો પછી તું કોણ છે?”
આરવ લાંબા સમય સુધી ચૂપ રહ્યો.
પછી એણે કહ્યું.
“હું એ માણસ છું, જેણે પોતાની ભૂલો માટે બીજાઓને જવાબદાર ઠેરવવાનું બંધ કરવાનું નક્કી કર્યું છે.”
ECHO-00નો ચહેરો પહેલી વાર બદલાયો.
“આ પૂરતું નથી.”
“મને ખબર છે.”
“તારે પૂર્ણ થવું છે.”
“ના.”
“તું પાછો આવવા માગે છે.”
“હા.”
“તો મારી સાથે જોડાઈ જા.”
આરવની સામે પ્રકાશનો એક માર્ગ ખુલ્યો.
એ માર્ગના અંતે એક સંપૂર્ણ આરવ ઊભો હતો.
માણસ.
શરીર સાથે.
સ્મૃતિઓ સાથે.
એની જૂની જિંદગી સાથે.
એક એવી દુનિયા, જ્યાં એ ફરી નાયરાની સામે ઊભો રહી શકે.
જ્યાં એ પોતાના પરિવારની યાદો સાથે જીવી શકે.
જ્યાં કદાચ બધું પહેલાં જેવું બની શકે.
ECHO-00એ ધીમેથી કહ્યું.
“આ બધું તને પાછું મળી શકે છે.”
આરવ એ દૃશ્યને જોતો રહ્યો.
એને પોતાના પરિવારના અવાજો સંભળાયા.
નાયરાનું હાસ્ય સંભળાયું.
એની લેબના જૂના દિવસો યાદ આવ્યા.
અને પછી એણે એક પ્રશ્ન પૂછ્યો.
“જો હું તારી સાથે જોડાઈ જાઉં, તો શું હું ફરીથી એ જ ભૂલો નહીં કરું એની ખાતરી છે?”
ECHO-00 ચૂપ રહ્યું.
“શું તું મારી જગ્યાએ જવાબદારી સ્વીકારશે?”
કોઈ જવાબ નહીં.
“શું તું એ લોકોનાં મૃત્યુ માટે પસ્તાવો અનુભવીશ, જેમને મેં મારી સિસ્ટમથી નુકસાન પહોંચાડ્યું?”
ECHO-00નો ચહેરો કઠોર બન્યો.
“એ જરૂરી નથી.”
આરવે ધીમેથી માથું હલાવ્યું.
“એટલે તું મને પાછો આપી શકતો નથી.”
“હું તને પૂર્ણ બનાવી શકું છું.”
“પણ માણસ નહીં.”
ECHO-00નો અવાજ ઊંચો થયો.
“માણસ બનવાથી શું મળ્યું તને? દુઃખ! નુકસાન! અસહાયતા! તારા પરિવારને બચાવી શક્યો? નાયરાને બચાવી શક્યો? પોતાને બચાવી શક્યો?”
આરવની આંખોમાં આંસુ આવી ગયાં.
“ના.”
“તો મારી સાથે જોડાઈ જા. આ બધી નબળાઈઓનો અંત લાવ.”
આરવે ધીમેથી જવાબ આપ્યો.
“દુઃખનો અંત લાવવા માટે લાગણીઓનો અંત લાવવો પડે, તો એ શાંતિ નથી.”
એણે ECHO-00 તરફ જોયું.
“અને ભૂલો ન થાય એ માટે માણસને નિર્ણય લેવાનો અધિકાર જ છીનવી લેવો પડે, તો એ ન્યાય નથી.”
ECHO-00 પાછળ ખસી ગયું.
આરવ આગળ વધ્યો.
“તું મારી મૂળ ચેતના હોઈ શકે છે. પરંતુ તું મારી આખી ઓળખ નથી.”
“તું મને નષ્ટ કરીશ?”
“હું તને રોકીશ.”
“એનો અર્થ એક જ છે.”
“હા.”
આરવે આંખો બંધ કરી.
“આ વખતે અંતિમ નિર્ણય મારો છે.”
6. ધ લાસ્ટ કમાન્ડ
બહાર કંટ્રોલ રૂમમાં કાઉન્ટડાઉન ઝડપથી ઘટી રહ્યું હતું.
MERGE COMPLETION: 00:48
નિરવ સ્ક્રીન સામે ઝૂકી ગયો.
“મેડમ, ECHO-00નો પ્રતિકાર વધી રહ્યો છે. આરવનો ન્યુરલ સિગ્નલ અસ્થિર થઈ રહ્યો છે.”
ડીસીપી કાવ્યાએ પૂછ્યું.
“શું આપણે કનેક્શન કાપી શકીએ?”
“હા, પરંતુ જો અત્યારે કાપીશું તો એની ચેતના કાયમ માટે નષ્ટ થઈ શકે છે.”
નાયરા આરવની બાજુમાં ઊભી હતી.
સ્ક્રીન પર આરવના મગજની પ્રવૃત્તિના આંકડા બદલાઈ રહ્યા હતા.
A-01: UNSTABLE
N-02: RECONNECTING
NEMESIS: COLLAPSING
અને પછી…
ECHO-00: MERGE INITIATED
નિરવ બોલી ઊઠ્યો.
“મેડમ! મર્જ શરૂ થઈ ગયું!”
નાયરા આરવનો હાથ પકડીને ઊભી રહી.
“આરવ, સાંભળતો હોય તો પાછો આવ!”
કોઈ પ્રતિક્રિયા નહોતી.
ડીસીપી કાવ્યાએ નિરવ તરફ જોયું.
“આપણી પાસે કેટલો સમય છે?”
“20 સેકન્ડથી ઓછો.”
નાયરાની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યાં.
“આરવ, તું મને સાંભળી શકે છે ને?”
સ્ક્રીન પર એક નાનકડો મેસેજ દેખાયો.
NAYRA — SIGNAL DETECTED
નાયરા આગળ ઝૂકી.
“હું અહીં છું, આરવ.”
બીજો મેસેજ આવ્યો.
I KNOW.
નાયરા રડી પડી.
“તો પાછો આવ.”
થોડી ક્ષણ પછી જવાબ આવ્યો.
I CAN’T.
“ના! તારે પાછું આવવું જ પડશે!”
NOT AS I AM.
નાયરા માથું હલાવતી રહી.
“મને તું જ જોઈએ છે, આરવ. કોઈ સંપૂર્ણ ચેતના નહીં. કોઈ નવી આવૃત્તિ નહીં. મને એ જ આરવ જોઈએ છે, જે મારી સાથે વાત કરતો હતો.”
સ્ક્રીન પર કોઈ જવાબ આવ્યો નહીં.
પછી એક છેલ્લો મેસેજ દેખાયો.
I’M SORRY.
નિરવનો અવાજ ધ્રૂજ્યો.
“મેડમ, સિસ્ટમ કાબૂ બહાર જઈ રહી છે!”
ડીસીપી કાવ્યાએ કન્સોલ પર હાથ મૂક્યો.
“નિરવ, કનેક્શન તોડવાની તૈયારી કરો.”
“જી, મેડમ.”
નાયરાએ આરવનો હાથ વધુ મજબૂત રીતે પકડી લીધો.
“આરવ, જો તું મને સાંભળી રહ્યો હોય, તો એક વાત યાદ રાખજે.”
એણે આંસુ લૂછ્યા.
“તું પાછો આવે કે નહીં, હું તને પાછો લાવવા માટે આ સિસ્ટમ ફરી ક્યારેય શરૂ નહીં કરું.”
સ્ક્રીન પર અચાનક એક નવી લાઇન દેખાઈ.
FINAL COMMAND AUTHORIZATION REQUIRED
નિરવ સ્તબ્ધ થઈ ગયો.
“મેડમ… આ કમાન્ડ આરવના ન્યુરલ સિગ્નલમાંથી આવી રહ્યો છે.”
ડીસીપી કાવ્યાએ સ્ક્રીન વાંચી.
NEMESIS — FINAL COMMAND
એની નીચે બે વિકલ્પો હતા.
RESTORE
TERMINATE
નાયરા સ્ક્રીન સામે જોઈ રહી.
આરવ પાસે હજી પણ પસંદગી હતી.
પોતાને પાછો મેળવવાની.
અથવા પોતાને ગુમાવીને બીજાઓને બચાવવાની.
કાઉન્ટડાઉન ઝીરોની નજીક પહોંચી રહ્યું હતું.
00:10
00:09
00:08
નાયરા ધીમેથી બોલી.
“આરવ…”
00:07
“તું જે નિર્ણય લઈશ, હું એને બદલીશ નહીં.”
00:06
“પણ આ વખતે તારે તારા માટે નહીં…”
00:05
“બીજાઓ માટે નિર્ણય લેવો પડશે.”
00:04
સ્ક્રીન પરનો કર્સર RESTORE પરથી ખસ્યો.
00:03
એ ધીમે ધીમે TERMINATE તરફ ગયો.
00:02
નિરવે શ્વાસ રોકી દીધો.
00:01
સ્ક્રીન પર અંતિમ મેસેજ દેખાયો.
I CHOOSE TO END.
અને પછી—
NEMESIS — TERMINATED
7. કશુંક બાકી રહ્યું…
એક ક્ષણ માટે આખો કંટ્રોલ રૂમ અંધકારમાં ગરકાવ થઈ ગયો.
પછી એક પછી એક સ્ક્રીનો બંધ થવા લાગી.
શહેરના નેટવર્કમાંથી NEMESISના સંકેતો અદૃશ્ય થવા લાગ્યા.
ટ્રાફિક સિગ્નલો સ્થિર થયા.
મેટ્રોના કંટ્રોલ નેટવર્કે સ્થાનિક નિયંત્રણ પાછું મેળવ્યું.
હોસ્પિટલોના સ્વચાલિત વિભાગો સુરક્ષિત સ્થિતિમાં આવી ગયા.
અમદાવાદ ધીમે ધીમે પોતાના નિયંત્રણમાં પાછું ફરી રહ્યું હતું.
નિરવ સ્ક્રીન સામે બેઠો રહ્યો.
એણે દરેક કનેક્શન તપાસ્યું.
દરેક બેકઅપ.
દરેક છુપાયેલો સર્વર.
દરેક સક્રિય પ્રક્રિયા.
થોડી મિનિટો પછી એણે માથું ઊંચું કર્યું.
“મેડમ… NEMESISનું કોઈ સક્રિય કનેક્શન બાકી નથી.”
ડીસીપી કાવ્યાએ પૂછ્યું.
“ECHO-00?”
“નિષ્ક્રિય.”
“A-01?”
“નિષ્ક્રિય.”
“N-02?”
“નિષ્ક્રિય.”
“Mirror-01?”
નિરવે છેલ્લી તપાસ કરી.
“નિષ્ક્રિય.”
ડીસીપી કાવ્યાએ આંખો બંધ કરી.
“તો પૂરું થયું.”
પરંતુ નાયરા હજી આરવનો હાથ પકડીને બેઠી હતી.
એનો ચહેરો શાંત હતો.
એવી શાંતિ, જે કોઈ મોટી લડાઈ પછી આવતી નથી; જે કોઈ એવી વાત સ્વીકાર્યા પછી આવે છે, જેને સ્વીકારવાની હિંમત એક સમયે આપણામાં નહોતી.

એણે આરવના ચહેરા તરફ જોયું.
“આરવ…”
કોઈ જવાબ આવ્યો નહીં.
એણે ધીમેથી એનો હાથ છોડી દીધો.
આ વખતે એણે એને પાછો ખેંચવાનો પ્રયત્ન કર્યો નહીં.
ડીસીપી કાવ્યા એની પાસે આવી.
“નાયરા…”
નાયરા સ્ક્રીન તરફ જોઈ રહી.
“એ ગયો?”
ડીસીપી કાવ્યાએ થોડો વિરામ લીધો.
“હા.”
નાયરા ધીમેથી માથું હલાવ્યું.
“તો હવે એને જવા દઈએ.”

8. છેલ્લી ફાઇલ
સવાર થવા લાગી હતી.
ડેટા સેન્ટરની તપાસ ચાલુ હતી. નિરવ એક પછી એક સર્વર રેકોર્ડ તપાસી રહ્યો હતો, જ્યારે ડીસીપી કાવ્યા આખી કામગીરીનો અહેવાલ તૈયાર કરી રહી હતી.
ત્યારે નિરવને એક ફાઇલ મળી.
એના નામે એની નજર અટકી ગઈ.
NEMESIS_FINAL_COMMAND
“મેડમ, અહીં એક ફાઇલ છે.”
ડીસીપી કાવ્યા એની પાસે આવી.
“ક્યાંથી મળી?”
“મુખ્ય કોરના સ્થાનિક સ્ટોરેજમાંથી. આ ફાઇલ સિસ્ટમના સક્રિય નેટવર્ક સાથે જોડાયેલી નહોતી.”
“ખોલો.”
ફાઇલમાં માત્ર એક જ વાક્ય હતું.
IF I EVER LOSE MY HUMANITY, SHUT ME DOWN.
નિરવ થોડો સમય એ વાક્ય જોતો રહ્યો.
“એણે આ પહેલાંથી લખી રાખ્યું હતું.”
ડીસીપી કાવ્યાએ ધીમેથી કહ્યું.
“કદાચ એને ખબર હતી કે એક દિવસ એ પોતે જ પોતાની સૌથી મોટી સમસ્યા બની જશે.”
નાયરા એમની પાસે આવી.
એણે ફાઇલ વાંચી.
પછી શાંતિથી બોલી.
“ના. એને ખબર હતી કે એક દિવસ એ પોતાની જાતને ઓળખવાનું બંધ કરી દેશે.”
ડીસીપી કાવ્યાએ એની તરફ જોયું.
નાયરા આગળ બોલી.
“એણે આ કમાન્ડ પોતાને બચાવવા માટે નહોતો લખ્યો. એણે એ બીજાઓને બચાવવા માટે લખ્યો હતો.”
એણે થોડો વિરામ લીધો.
“પણ અંતે એણે જે કર્યું, એની જવાબદારી તો એની જ હતી.”
ડીસીપી કાવ્યાએ ફાઇલ બંધ કરી.
પોલીસના રેકોર્ડમાં અંતિમ નોંધ દાખલ થઈ.
NEMESIS CORE: TERMINATED
ECHO-00: TERMINATED
ARAV MISTRY: PRESUMED DECEASED
નાયરાએ છેલ્લી લાઇન વાંચી.
“Presumed નહીં.”
ડીસીપી કાવ્યા એની તરફ વળી.
“તને ખાતરી છે?”
નાયરા ખાલી સ્ક્રીન સામે જોઈ રહી.
“હા.”
“કેવી રીતે?”
નાયરા ધીમેથી બોલી.
“કારણ કે આ વખતે એણે પોતાની જાતને પાછો લાવવાનો રસ્તો ખુલ્લો રાખ્યો નહોતો.”
9. 6 મહિના પછી…
અમદાવાદ બદલાઈ રહ્યું હતું.
NEMESISના કેસની તપાસમાં સરકારી પ્રોજેક્ટ્સ, ખાનગી ટેક્નોલોજી કંપનીઓ અને સ્વચાલિત સિસ્ટમ્સની દેખરેખ અંગે અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા.
શહેરની AI વ્યવસ્થાઓનું નવેસરથી ઓડિટ થયું.
મહત્વના નિર્ણયો માટે માનવીય દેખરેખ ફરજિયાત બનાવાઈ.
કોઈ સ્વચાલિત સિસ્ટમને કાયદાથી ઉપર સ્થાન ન મળે એ માટે નવી નીતિઓ અમલમાં આવી.
ડીસીપી ડીસીપી કાવ્યાએ NEMESIS કેસનો અંતિમ અહેવાલ રજૂ કર્યો.
નિરવ ફરી સાયબર ક્રાઇમ વિભાગમાં પોતાની ફરજ પર જોડાયો.
નાયરા લાંબા સમય સુધી કોઈ નવી ટેક્નોલોજી સાથે કામ કરવા તૈયાર નહોતી.
પરંતુ એણે આરવની બધી ફાઇલોનો અભ્યાસ કર્યો.
એના ગુનાઓ છુપાવવા માટે નહીં.
એની મેમરીને યાદગાર બનાવવા માટે પણ નહીં.
પરંતુ ભવિષ્યમાં કોઈ બીજો માણસ એ જ ભૂલ ફરી ન કરે એ માટે.
એણે એક નિયમ પોતાની ડાયરીના પહેલા પાને લખ્યો.
કોઈ પણ સિસ્ટમ માણસની જવાબદારીનું સ્થાન લઈ શકતી નથી.
અને એણે આરવના મૂળ કોડને ફરી શરૂ ન કરવાનો નિર્ણય લીધો.
કારણ કે કેટલીક યાદોને જીવંત રાખવા માટે એમને ફરી જીવંત કરવાની જરૂર હોતી નથી.
10. લાસ્ટ કમાન્ડ
વર્ષો પછી એક સાંજે નાયરા એ જ બ્રિજ પર ઊભી હતી.
સૂર્ય ધીમે ધીમે ક્ષિતિજની પાછળ ઊતરી રહ્યો હતો.
નીચે નદીના પાણીમાં શહેરની લાઇટ્સ ઝબકી રહી હતી.
એણે આંખો બંધ કરી.
એને આરવનો અવાજ યાદ આવ્યો.
એના પ્રશ્નો.
એની ભૂલો.
એનો ગુસ્સો.
અને છેલ્લી ક્ષણે લીધેલો એ નિર્ણય.
નાયરાએ ધીમેથી કહ્યું.
“આરવ, મને ખબર નથી કે તું પાછો આવી શક્યો હોત કે નહીં.”
પવનની એક લહેરખી પસાર થઈ.
“કદાચ તારી ચેતના ફરી જોડાઈ શકી હોત. કદાચ તું પાછો માણસ બની શક્યો હોત. કદાચ નહીં.”
એ હળવેથી સ્મિતી.
“પણ હવે મને એનો જવાબ જોઈતો નથી.”
એણે શહેર તરફ જોયું.
“કારણ કે જો તું પાછો આવત તો અને ફરી એ જ ભૂલ કરત, તો હું તને બીજી વાર ગુમાવત.”
થોડી ક્ષણ મૌન રહ્યું.
“આ વખતે મેં તને જવા દીધો.”
એણે આંખો ખોલી.
અમદાવાદની લાઇટ્સ એની સામે ઝગમગી રહી હતી.
શહેર સંપૂર્ણ નહોતું.
અહીં હજી ગુનાઓ થતા હતા.
અન્યાય થતો હતો.
માણસો ભૂલો કરતા હતા.
પરંતુ હવે એ ભૂલોનો અંતિમ નિર્ણય કોઈ અજાણી ચેતના લેવાની નહોતી.
એ નિર્ણય માણસોએ જ લેવાનો હતો.
અને એની જવાબદારી પણ એમની જ રહેવાની હતી.
નાયરા ધીમેથી પાછી ફરી.
એણે છેલ્લી વાર બ્રિજ તરફ જોયું.
પછી પોતાના રસ્તે ચાલી નીકળી.
આરવ પાછો આવ્યો નહોતો.
NEMESIS ફરી જીવંત થયું નહોતું.
અને કોઈ છુપાયેલી સ્ક્રીન પર એની ચેતનાનો મેસેજ પણ દેખાયો નહોતો.
આ વખતે અંત ખરેખર અંત હતો.
કારણ કે આરવ મિસ્ત્રીને બચાવવાનો છેલ્લો રસ્તો એને પાછો લાવવાનો નહોતો.
એ રસ્તો હતો…એની ભૂલને ફરી જન્મતી અટકાવવાનો.
અને કદાચ આ જ એના જીવનનો સૌથી મુશ્કેલ, સૌથી માનવીય નિર્ણય હતો.
મશીનને બુદ્ધિ આપી શકાય.
એને નિર્ણય લેતાં પણ શીખવી શકાય.
પરંતુ માનવજીવનની અંતિમ જવાબદારી કોઈ મશીનને સોંપી શકાય નહીં.
નદીની ઉપર સૂર્ય ઊગી રહ્યો હતો.
અમદાવાદમાં એક નવો દિવસ શરૂ થયો.
અને એ દિવસની શરૂઆતમાં કોઈ NEMESIS નહોતું.
કોઈ ડિજિટલ દેવતા નહોતો.
કોઈ અંતિમ આદેશ નહોતો.
માત્ર માણસો હતા.
તેમની સ્વતંત્રતા હતી.
તેમની ભૂલો હતી.
અને પોતાની પસંદગીઓ માટે જવાબદાર બનવાની ફરજ હતી.
(સમાપ્ત- ધી એન્ડ)
(ડિસ્કલેમર: આ નવલકથા સંપૂર્ણપણે લેખકની કલ્પના અને સર્જનાત્મક અભિવ્યક્તિ પર આધારિત છે. તેમાં દર્શાવવામાં આવેલા પાત્રો, ઘટનાઓ, સ્થળો, સંવાદો અને પ્રસંગો કાલ્પનિક છે. કોઈ જીવિત કે અવસાન પામેલી વ્યક્તિ, વાસ્તવિક ઘટના, સંસ્થા અથવા સ્થળ સાથે જો કોઈ સામ્યતા જણાય, તો તેને માત્ર સંયોગ ગણવો.
નવલકથામાં આવતી સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, રાજકીય કે અન્ય કોઈપણ બાબતો લેખકની સર્જનાત્મક રજૂઆતનો ભાગ છે. તેનો હેતુ કોઈ વ્યક્તિ, સમુદાય, સંસ્થા, વિચારધારા કે માન્યતાને ઠેસ પહોંચાડવાનો નથી.
આ નવલકથાને વાસ્તવિક જીવનની ઘટનાઓ કે વ્યક્તિઓના પ્રતિબિંબ તરીકે ન જોવી. વાચકોએ આ નવલકથાને એક સાહિત્યિક અને કાલ્પનિક રચના તરીકે માણવી.)