આ દશેરા પર દેશભરના ખેડૂતો અને વ્યવસાયોને એક મોટી ભેટ મળવાની તૈયારી છે. ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) 20 ઓક્ટોબર, 2026 ના દશેરાથી અમલમાં આવશે. કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પિયુષ ગોયલે સોમવારે આ જાહેરાત કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કરાર બાદ, ન્યુઝીલેન્ડમાં 100% ભારતીય નિકાસને ડ્યુટી-મુક્ત પ્રવેશ મળશે. આનો અર્થ એ છે કે ભારતીય માલ આયાત ડ્યુટીને આધીન રહેશે નહીં, જેનાથી તેઓ વધુ ભાવ-સ્પર્ધાત્મક બનશે.
MSME, ખેડૂતો, કારીગરો અને નિકાસકારોને ફાયદો થશે
આનાથી MSME, ખેડૂતો, કારીગરો અને નિકાસકારો માટે નવા બજારો પૂરા પડી શકે છે. ન્યુઝીલેન્ડમાં ઓટો ઘટકો, ઓટોમોબાઇલ્સ, એરોસ્પેસ ટેકનોલોજી અને અન્ય ભારતીય ઉત્પાદનો માટે તકો વિસ્તરવાની અપેક્ષા છે. આ કરારનો ઉદ્દેશ આગામી 15 વર્ષોમાં ન્યુઝીલેન્ડથી ભારતમાં $20 બિલિયન (આશરે ₹20 લાખ કરોડ) રોકાણને સરળ બનાવવાનો પણ છે.
ભારતે સ્થાનિક ખેડૂતો અને ઉદ્યોગોને આયાત સ્પર્ધાથી બચાવવા માટે ન્યુઝીલેન્ડને ટેરિફ કન્સેશનમાંથી ડેરી, ડુંગળી, ચણા, વટાણા, મકાઈ, બદામ, કૃત્રિમ મધ અને ખાંડ જેવા સંવેદનશીલ ઉત્પાદનોને બાકાત રાખ્યા છે. FTA પર 27 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, અને ન્યુઝીલેન્ડની સંસદે 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ તેનો અમલ કરતો કાયદો પસાર કર્યો હતો.
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને ન્યુઝીલેન્ડના વેપાર મંત્રી ટોડ મેકક્લેએ સોમવારે આ જાહેરાત કરી.
પીયૂષ ગોયલે આ કરારને ઐતિહાસિક ગણાવતા કહ્યું કે 20 ઓક્ટોબરથી, ન્યુઝીલેન્ડમાં ભારતીય નિકાસ પર કોઈ આયાત ડ્યુટી રહેશે નહીં, એટલે કે ભારતીય માલને ન્યુઝીલેન્ડના બજારમાં ડ્યુટી-મુક્ત પ્રવેશ મળશે.
ભારતીય માલનો ન્યુઝીલેન્ડમાં ડ્યુટી-ફ્રી પ્રવેશ
પીયુષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, “20 ઓક્ટોબરથી, ભારતથી ન્યુઝીલેન્ડમાં નિકાસ પર કોઈ આયાત ડ્યુટી રહેશે નહીં. ભારતમાંથી થતી બધી નિકાસ ડ્યુટી-ફ્રી રહેશે, અને ન્યુઝીલેન્ડને વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થામાં પસંદગીની ઍક્સેસ મળશે.”
વાણિજ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ FTA ભારતના નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગોને નોંધપાત્ર રીતે ફાયદો પહોંચાડશે તેવી અપેક્ષા છે. ખેડૂતો, કારીગરો અને યુવાનો માટે પણ નવી તકો ઊભી થશે.
15 વર્ષમાં ₹20 લાખ કરોડનું રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા
ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ FTA ની મુખ્ય વિશેષતા ભારતીય અર્થતંત્રમાં રોકાણ કરવાની ન્યુઝીલેન્ડની પ્રતિબદ્ધતા છે. કરાર હેઠળ, ન્યુઝીલેન્ડે આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં ₹20 લાખ કરોડ સુધીનું વિદેશી રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે.
આ રોકાણ ભારતમાં નવા વ્યવસાય, ઉત્પાદન અને રોજગારની તકો ઊભી કરશે તેવી અપેક્ષા છે.
ભારતે ડેરી સહિત આ ઉત્પાદનો પર છૂટ આપી નથી
FTA હેઠળ, ભારતે તેના સંવેદનશીલ ક્ષેત્રો અંગે સાવધાની રાખી છે. પિયુષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારતે ડેરી, ડુંગળી, ચણા, વટાણા, મકાઈ, બદામ, કૃત્રિમ મધ અને ખાંડ જેવા સંવેદનશીલ ઉત્પાદનો પર ન્યુઝીલેન્ડને કોઈ છૂટ આપી નથી.
આનો અર્થ એ છે કે આ સંવેદનશીલ ઉત્પાદનો માટેના કરારમાં સ્થાનિક બજાર અને ભારતીય ઉત્પાદકોના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.
ન્યુઝીલેન્ડથી ભારતમાં આવતા માલને પણ ફાયદો
FTA ભારતીય નિકાસકારો માટે બજારો ખોલવા સુધી મર્યાદિત નથી. આ કરાર ન્યુઝીલેન્ડના ચોક્કસ ઉત્પાદનો માટે ભારતીય બજારમાં વધુ સારી પહોંચ પણ પ્રદાન કરશે. આમાં મુખ્યત્વે લાકડું, ઊન, ઘેટાં અને કાચા ચામડા જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે.
સેવાઓ અને નોકરીઓમાં પણ નવી તકો
વાણિજ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરાર ફક્ત માલના વેપારને આવરી લેતો નથી. સેવાઓ, રોકાણ અને વ્યાવસાયિક, વિદ્યાર્થી અને યુવા ગતિશીલતાના ક્ષેત્રોમાં પણ નવી તકો ઊભી થશે. આનાથી ન્યુઝીલેન્ડમાં ભારતીય વ્યાવસાયિકો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે તકો ખુલવાની અપેક્ષા છે.
ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ સંબંધોમાં ભારતીય સમુદાય મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
ન્યુઝીલેન્ડમાં આશરે 300,000 ભારતીય મૂળના લોકો અને NRI રહે છે. તેઓ ન્યુઝીલેન્ડની કુલ વસ્તીના આશરે 5% હિસ્સો ધરાવે છે. આ ભારતીય સમુદાય બંને દેશો વચ્ચે સાંસ્કૃતિક અને આર્થિક સેતુ તરીકે સેવા આપે છે. આનાથી ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે વેપાર અને વ્યવસાયિક સંબંધો મજબૂત થઈ શકે છે, સાથે સાથે ભારતીય માલ અને સેવાઓની માંગમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.
ન્યુઝીલેન્ડે શું કહ્યું?
ન્યુઝીલેન્ડના વેપાર મંત્રી ટોડ મેકલેએ કહ્યું કે બંને દેશો ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચેના આ દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર પર ગર્વ અનુભવી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે આ કરાર એવા સમયે અમલમાં આવી રહ્યો છે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર વધતી અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરી રહ્યો છે અને ટેરિફ દરો પણ વધી રહ્યા છે.
આ FTA, જે 20 ઓક્ટોબર, 2026 થી અમલમાં આવશે, તે બંને દેશોના વ્યવસાયો માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે જ્યારે વૈશ્વિક વેપારમાં ટેરિફ અને વેપાર અનિશ્ચિતતા એક મોટો પડકાર છે.