સાઉદી અરેબિયા પર મોટો ડ્રોન હુમલો થયા પછી ૫૦ લાખ બેરલ તેલ આપતી ઈસ્ટ-વેસ્ટ પલાઈપલાઈન બંધ કરાઈ છે. પમ્પિંગ સ્ટેશનો ભડકે બળ્યા પછી ગ્લોબલ ઓઈલ સંકટ ઘેરાયું છે. જેથી ક્રુડના ભાવો ભડકે બળવાના એંધાણ વર્તાઈ રહ્યા છે.
સાઉદી અરેબિયાએ ડ્રોન હુમલા બાદ પોતાની ઈસ્ટ-વેસ્ટ તેલ પાઈપલાઈન બંધ કરી દીધી છે. ગુરુવારે થયેલા ડ્રોન હુમલામાં પાઈપલાઈન સાથે જોડાયેલા પમ્પિંગ સ્ટેશનોમાં આગ લાગી ગઈ અને કેટલાક લોકો ઘાયલ થયા. ઈરાન યુદ્ધના કારણે હોર્મુઝ બંધ થયા બાદ સાઉદી આ જ પાઈપલાઈનથી રોજ લગભગ ૫૦ લાખ બેરલ તેલ મોકલી રહૃાું હતું.
સાઉદી ઉર્જા મંત્રાલયે ગઈકાલે જણાવ્યું કે પાઈપલાઈન પર ગુરુવારે ઘણાં હુમલા થયા હતા. મંત્રાલયની ટીમો પાઈપલાઈનને સુરક્ષિત કરવા અને નુકસાનનો અંદાજ લગાવવામાં વ્યસ્ત છે.
હાલમાં એ સ્પષ્ટ નથી કે આ હુમલા કોણે કર્યા. અત્યાર સુધી કોઈ પણ દેશ કે સંગઠને હુમલાની જવાબદારી લીધી નથી. અમેરિકી અધિકારીઓ અનુસાર, હુમલામાં પાઇપલાઇન નજીક બનેલા પમ્પિંગ સ્ટેશનોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. પમ્પિંગ સ્ટેશનો પાઇપલાઇનમાં તેલને આગળ મોકલવામાં મદદ કરે છે.
ગઈકાલે લેવાયેલી સેટેલાઇટ તસવીરમાં એક પમ્પિંગ સ્ટેશન પર આગથી ઘણું નુકસાન જોવા મળ્યું. એક બીજી તસવીરમાં સ્ટેશનમાંથી કાળો ધુમાડો નીકળતો દેખાયો. હજુ એ સ્પષ્ટ નથી કે પાઇપલાઇનને સીધું કેટલું નુકસાન થયું છે. એ પણ ખબર નથી કે પાઇપલાઇન ફરી ક્યારે શરૂ થશે.
સાઉદી વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે રિયાદ અને મદીના વિસ્તારોમાં પાઇપલાઇન પર ઘણા ડ્રોન દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો. સાઉદી અનુસાર, આ ડ્રોન ઇરાકથી આવ્યા હતા. સાઉદીએ કહૃાું કે ઇરાકના વડાપ્રધાનના કહેવા પર તેણે હાલ પૂરતો વળતો હુમલો ન કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. સાઉદી ઇચ્છે છે કે ઇરાક પહેલા પોતાની જમીન પરથી થતા આવા હુમલાઓને રોકવા માટે કાર્યવાહી કરે.
ઇરાકે પણ હુમલાની નિંદા કરી છે. ઇરાકી સરકારે જણાવ્યું કે તે આ મામલાની તપાસ કરશે અને પોતાની જમીન કે હવાઈ ક્ષેત્રનો ઉપયોગ અન્ય દેશો પર હુમલો કરવા માટે થવા દેશે નહીં.
સાઉદી અરેબિયાનું મોટાભાગનું તેલ દેશના પૂર્વીય ભાગમાં નીકળે છે. તેને અન્ય દેશો સુધી પહોંચાડવા માટે સામાન્ય રીતે જહાજોનો ઉપયોગ થાય છે, જેને ફારસની ખાડીમાંથી બહાર નીકળવા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવું પડે છે.
ઈરાન યુદ્ધ પછી હોર્મુઝનો રસ્તો બંધ થયો તો સાઉદીએ ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈનનો સહારો લીધો. આ પાઈપલાઈન તેલને દેશના પૂર્વીય ભાગથી સીધા પશ્ચિમી તટના યાનબુ બંદરગાહ સુધી પહોંચાડે છે. એટલે કે તેલને હોર્મુઝમાંથી પસાર થવું પડતું નથી.
હોર્મુઝ બંધ થયા પછી સાઉદી આ પાઈપલાઈનથી દરરોજ લગભગ ૫૦ લાખ બેરલ તેલ યાનબુ મોકલી રહૃાું હતું. ત્યાંથી તેલ જહાજો દ્વારા અન્ય દેશો સુધી પહોંચાડી શકાય છે.
હોર્મુઝ પછી હવે રેડ સીનો રસ્તો પણ બંધ થવાની અણી પર પહોંચતો દેખાઈ રહૃાો છે. યમનના હુતી વિદ્રોહીઓએ બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટના વિસ્તાર પર કબજાનો દાવો કર્યો છે અને સાઉદી જહાજોને આ રસ્તેથી પસાર થવાની મંજૂરી નહીં આપવાની વાત કહી છે.
હુતી સૈન્ય પ્રવક્તા યાહૃાા સરીએ કહૃાું છે કે સાઉદી સમર્થિત સેનાઓએ બાબ અલ-મંદેબની વચ્ચે સ્થિત પેરિમ દ્વીપ પર પોતાનો નિયંત્રણ ગુમાવી દીધુ છે. હુતીઓનો દાવો છે કે હવે તેમનો લગભગ ૫,૪૦૦ વર્ગ કિલોમીટર વિસ્તાર પર કબજો છે.
બાબ અલ-મંદેબ એશિયા અને યુરોપ વચ્ચે જહાજોની અવરજવરનો મહત્ત્વનો રસ્તો છે. તેલથી ભરેલા જહાજો પણ આ રસ્તેથી લાલ સાગર દ્વારા યુરોપ અને બીજા બજારો સુધી પહોંચે છે.
બીજી તરફ ઇઝરાયલે દક્ષિણ લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહની ૨ કિલોમીટરથી વધુ લાંબી સુરંગને બ્લાસ્ટ કરીને તબાહ કરી દીધી. બ્લાસ્ટ માટે લગભગ ૧૧૦૦ ટન વિસ્ફોટકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ વિસ્ફોટ એટલો જોરદાર હતો કે વિસ્તારમાં ૪.૧ તીવ્રતાના ભૂકંપ જેવા આંચકા અનુભવાયા હતાં