ઇઝરાયલી રાજકારણમાં ફરી એક મોટો વિકાસ થયો છે. વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ તેમના રાજકીય હરીફ અને ભૂતપૂર્વ સેના વડા, ગાદી આઇઝનકોટને રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર બનાવવા માટે તેમની સાથે જોડાવા માટે ખુલ્લું આમંત્રણ આપ્યું છે. નેતન્યાહૂએ કહ્યું છે કે બંને પક્ષોએ તેમના મતભેદોને બાજુ પર રાખીને પૂર્વશરતો વિના વાટાઘાટો કરવી જોઈએ.
જોકે, આઈઝનકોટે નેતન્યાહૂના પ્રસ્તાવ પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે, તેને રાજકીય ચાલ ગણાવ્યો છે. આનાથી બંને નેતાઓ વચ્ચે સંભવિત જોડાણ અંગે અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે.
નેતન્યાહૂએ શું કહ્યું?
14 નવેમ્બરના રોજ પ્રકાશિત એક વીડિયો મેસેજમાં, નેતન્યાહૂએ આઈઝનકોટને સંબોધતા કહ્યું કે
“ચાલો પૂર્વશરતો વિના રૂમમાં બેસીએ. ચાલો બધા મતભેદો અને બહિષ્કારને બાજુ પર રાખીએ અને ઇઝરાયલની સુરક્ષા અને ભવિષ્ય માટે એક કરાર પર પહોંચીએ.”
નેતન્યાહૂએ જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયલ ઇરાન સંબંધિત ગંભીર સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે અને તેમને સંબોધવા માટે રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર જરૂરી છે.
તેમણે એમ પણ કહ્યું કે લશ્કરી ભરતી વિવાદ અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ યહૂદી સમુદાય (હરેડી) ના પ્રતિનિધિઓ સાથે મળીને ઉકેલી શકાય છે.
આઈઝનકોટનો પ્રતિભાવ શું હતો?
આઈઝનકોટે નેતન્યાહૂના પ્રસ્તાવ પર તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી. તેમણે કહ્યું કે નેતન્યાહૂ જાણે છે કે તેઓ ચૂંટણી હારી ગયા છે. આઈઝનકોટના મતે, રાજકીય વાટાઘાટો પહેલાથી જ ચાલી રહી છે ત્યારે નેતન્યાહૂ એકતાની વાત કરી રહ્યા છે. તેમણે નેતન્યાહૂ પર રાજકીય દાવપેચ અને દેશમાં વિભાજન વધારવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો.
આઈઝનકોટસ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ ઉગ્રવાદી રાજકીય દળો સાથે સમાધાન કરવાના પક્ષમાં નથી.
શું બંને સાથે મળીને સરકાર બનાવશે?
હાલમાં આ વાતની પુષ્ટિ થઈ નથી. બંને પક્ષો વચ્ચે વાતચીતનો પ્રસ્તાવ છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં ત્રણ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ છે:
નેતન્યાહૂ ઇચ્છે છે કે લિકુડ અને આઈઝનકોટની પાર્ટી રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર બનાવે.
આઈઝનકોટ વડા પ્રધાન પદ માટે પોતાની ઉમેદવારી છોડી રહ્યા નથી.
બંને નેતાઓ વડા પ્રધાન પદ અને સરકારમાં કયા પક્ષોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ તે અંગે મતભેદ ધરાવે છે.
સરકાર રચનાની લડાઈમાં આગળ શું થશે?
ઇઝરાયલી સંસદમાં કુલ 120 બેઠકો છે. સામાન્ય રીતે, સરકાર બનાવવા માટે 61 સાંસદોનો ટેકો જરૂરી છે.
27ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ યોજાયેલી ચૂંટણી પછી, નેતન્યાહૂના ગઠબંધને 53 બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે એઝેન્કોટના ગઠબંધન પાસે 48 બેઠકો છે. આરબ પક્ષો પાસે 19 બેઠકો છે.
રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગે એઝેન્કોટને સરકાર બનાવવાની જવાબદારી સોંપી છે. તેમની પાસે આમ કરવા માટે 28 દિવસ છે, જો જરૂર પડે તો વધારાના 14 દિવસનો સમય છે.
નેતન્યાહુએ ચોક્કસપણે આઈઝનકોટ સાથે રાષ્ટ્રીય એકતા સરકાર બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, પરંતુ આને ગઠબંધન પર અંતિમ કરાર ગણી શકાય નહીં. આઈઝનકોટ નો પ્રતિભાવ સ્પષ્ટ કરે છે કે વડા પ્રધાનપદ અને સરકારી નીતિઓ અંગે બંને પક્ષો વચ્ચે વાટાઘાટો સરળ રહેશે નહીં.
હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું નેતન્યાહૂ તેમની રાજકીય દુશ્મનાવટને બાજુ પર રાખીને આઇઝનકોટના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારમાં જોડાશે, અથવા આઇઝનકોટ તેમને તેમના નેતૃત્વમાં જોડાવા માટે મનાવી શકશે?
