જો તમે ઈમરજન્સી કે વેપાર-વ્યવસાય અથવા વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે સોનાના દાગીના ગીરવે મૂકીને ગોલ્ડ લોન લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો તમને ટૂંક સમયમાં મોટો ફટકો પડી શકે છે. ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સી ICRA અનુસાર, ભારતીય ગોલ્ડ લોન બજાર આગામી દિવસોમાં મોટા માળખાકીય પરિવર્તનમાંથી પસાર થવાનું છે. આ નોંધપાત્ર પરિવર્તન ગોલ્ડ લોન મેળવવા અને ચૂકવવાની પ્રક્રિયામાં ફેરફાર કરશે, જ્યારે સંભવિત રીતે નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPA) માં પણ વધારો કરશે.
અગાઉ, નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFCs) પાસેથી ગોલ્ડ લોન લેનારા લગભગ 90% ગ્રાહકો બુલેટ પેમેન્ટ વિકલ્પનો ઉપયોગ કરતા હતા. આ લોનની મુદત (દા.ત., છ મહિના અથવા એક વર્ષ) માટે માસિક હપ્તાની ચુકવણીને દૂર કરે છે. લોન પૂર્ણ થયા પછી, સમગ્ર મુદ્દલ અને વ્યાજની રકમ એક જ વારમાં ચૂકવવી પડશે. પરંતુ હવે, તેને નિયમિત માસિક હપ્તાઓ સાથે લોનમાં રૂપાંતરિત કરવાથી નજીકના ભવિષ્યમાં બાકી બેલેન્સ વધી શકે છે, કારણ કે ધિરાણકર્તાઓને બુલેટ પેમેન્ટની તુલનામાં નવી સિસ્ટમમાં અનુકૂલન કરવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
NPA વધવાનું જોખમ વધે છે
ICRAનો અંદાજ છે કે બુલેટ પેમેન્ટથી નિયમિત EMI તરફના સંક્રમણથી નજીકના ભવિષ્યમાં ગોલ્ડ લોન સંબંધિત NPA વધી શકે છે. RBI અનુસાર, 31 મે, 2026 સુધીમાં સોનાના દાગીના સામે બાકી રહેલી લોન વધીને ₹5.14 લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે. કેલેન્ડર વર્ષ 2026માં કુલ બાકી રહેલી લોન 105% વધી છે.
આની બજાર પર કેટલી અસર પડશે?
ICRA અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી 2027-28 સુધી બેંકો અને NBFCsની કુલ ગોલ્ડ લોન 30% થી વધુના ચક્રવૃદ્ધિ દરે વધશે. તે માર્ચ 2026 માં 18 લાખ કરોડથી વધીને માર્ચ 2028 સુધીમાં 30 લાખ કરોડ થશે. આગામી નાણાકીય વર્ષ સુધીમાં NBFCનો બજાર હિસ્સો 23% થવાની ધારણા છે.
ગ્રાહકો માટે શું બદલાશે?
નિયમોમાં ફેરફારથી નાના દેવાદારો અને સામાન્ય ગ્રાહકો માટે તેમના માસિક બજેટનું સંચાલન કરવું મુશ્કેલ બની શકે છે. પહેલાં, ચુકવણી વર્ષના અંતે કરવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે તે માસિક કરવામાં આવશે. જો કોઈ ગ્રાહક લોન ચૂકવવામાં ડિફોલ્ટ થાય છે, તો કંપનીઓ તેમના પૈસા વસૂલવા માટે ગીરવે મૂકેલા સોનાની હરાજી કરે છે.
બુલેટ પેમેન્ટમાં, લોનની મુદત દરમિયાન મુદ્દલ ઘટતો નથી. જો વૈશ્વિક અથવા સ્થાનિક બજારમાં સોનાના ભાવ અચાનક ઘટે છે, તો બેંક અથવા NBFC વધારાના સોનાના ગીરવે મૂકવાની માંગણી કરી શકે છે અથવા લોનનો એક ભાગ તાત્કાલિક ચૂકવી શકે છે. નવા મોડેલમાં દર મહિને કેટલીક ચુકવણી કરવામાં આવશે, તેથી સોનાના ભાવમાં વધઘટનું જોખમ નિયંત્રિત થશે.