કોંગ્રેસ સંસદીય પક્ષના અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીનું પુસ્તક, “બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ” તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયું. પુસ્તકમાં, તેમણે કટોકટીના સમયગાળાનું વર્ણન કર્યું છે, તે દરમિયાન તેમણે શું જોયું અને શું અનુભવ્યું તેનું વર્ણન કર્યું છે. સોનિયા ગાંધીએ લખ્યું છે કે, “ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી બગડતી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા; તે સમયગાળા દરમિયાન ઘણી વસ્તુઓ અત્યંત મુશ્કેલ હતી.” કટોકટી 1975 થી 1977 ની વચ્ચે લાદવામાં આવી હતી, અને સોનિયા ગાંધીએ તેમના પુસ્તકમાં તે સમયગાળાની ઘટનાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેની વ્યાપક ચર્ચા થઈ રહી છે.
સોનિયા ગાંધી કટોકટીને યાદ કરે છે
ધ હિન્દુ સાથેના લેખિત ઇન્ટરવ્યુમાં, સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું, “કટોકટી સમાપ્ત થયા પછી જ મને તે સમયગાળા દરમિયાન શું થઈ રહ્યું હતું તેની ગંભીરતાનો અહેસાસ થયો.” સોનિયા ગાંધીએ સ્વીકાર્યું કે તે સમયગાળા દરમિયાન લોકશાહી અધિકારો મર્યાદિત હતા, જ્યારે હેબિયસ કોર્પસ (હેબિયસ કોર્પસ) સ્થગિત કરવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ આ બધું બંધારણીય રીતે કરવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે હું ઇન્દિરા ગાંધીના દ્રષ્ટિકોણથી તે સમયગાળાને પાછળ જોઉં છું, ત્યારે મને લાગે છે કે તેઓ ઝડપથી બગડતી પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે. મેં તે જોયું.
માર્ચ 1977માં ચૂંટણી યોજવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો
સોનિયા ગાંધીએ લખ્યું, “તે સમયગાળા દરમિયાન, વિરોધ પ્રદર્શનો હિંસક બન્યા હતા, સરકારી કચેરીઓ અને જાહેર પરિવહનને આગ લગાવવામાં આવી રહી હતી. વ્યાપક અસંતોષ હતો, અને અમલદારશાહી અને સશસ્ત્ર દળોના આદેશોનો અનાદર કરવાના હાકલ પણ કરવામાં આવી હતી. આજે પાછળ જોતાં, આપણે વસ્તુઓને વધુ સારી રીતે સમજી શકીએ છીએ. પરંતુ આપણે એ ભૂલવું ન જોઈએ કે ઇન્દિરા ગાંધી પોતે શું થઈ રહ્યું હતું તે સમજી ગયા હતા અને માર્ચ 1977માં ચૂંટણી યોજવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તમે સારી રીતે જાણો છો કે તેમણે પાછળથી જાહેરમાં આનો અફસોસ વ્યક્ત કર્યો હતો અને કટોકટી દરમિયાન થયેલા અતિરેક માટે માફી માંગી હતી.”
કટોકટી પર સોનિયા ગાંધીનું નિવેદન મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે કટોકટી કોંગ્રેસ પક્ષના ઇતિહાસમાં સૌથી સંવેદનશીલ મુદ્દાઓમાંનો એક રહ્યો છે. સોનિયા ગાંધીએ તે સમયગાળા દરમિયાન જે કંઈ જોયું તેનો ઉલ્લેખ તેમના પુસ્તકમાં કર્યો છે.