(સૈયદ શકીલ દ્વારા): દેશના રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રની વાત થાય ત્યારે તુલસી તાંતીનું નામ અચૂક યાદ આવે છે. આજે સુઝલોન એનર્જી દેશની અગ્રણી પવન ઊર્જા કંપનીઓમાં સ્થાન ધરાવે છે, પરંતુ તેની શરૂઆત એક એવી સમસ્યાના ઉકેલમાંથી થઈ હતી, જેનો સામનો 1990ના દાયકામાં સુરતના અનેક ઉદ્યોગકારો કરી રહ્યા હતા.
તુલસી તાંતીનો જન્મ 2 ફેબ્રુઆરી, 1958ના રોજ ગુજરાતના રાજકોટમાં થયો હતો. તેમણે વાણિજ્ય અને મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કર્યા બાદ કાપડ ઉદ્યોગમાં કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. બાદમાં પવન ઊર્જા ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરીને તેમણે સુઝલોન એનર્જીની સ્થાપના કરી અને ભારતના રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રને નવી દિશા આપી. પવન ઊર્જાના વિકાસમાં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન બદલ તેઓ “Wind Man of India” તરીકે જાણીતા બન્યા. 1 ઓક્ટોબર, 2022ના રોજ 64 વર્ષની વયે હૃદયરોગના હુમલાને કારણે તેમનું અવસાન થયું હતું.
1994માં તુલસી તાંતી સુરતમાં સુલ્ઝર સિન્થેટીક્સ નામની કાપડ મિલ ચલાવતા હતા. તે સમયગાળામાં ગુજરાતમાં વીજળીનો અનિશ્ચિત પુરવઠો અને ઊંચા વીજદર ઉદ્યોગો માટે મોટો પડકાર હતા. ઉત્પાદન જાળવી રાખવા માટે મોટાભાગના ઉદ્યોગકારો ડીઝલ જનરેટરનો સહારો લેતા હતા, પરંતુ તુલસી તાંતીએ અલગ દિશામાં વિચાર કર્યો.
તેમણે પોતાની ફેક્ટરીની ઊર્જાની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે બે પવન ટર્બાઇન સ્થાપિત કર્યા. આ પ્રયોગ સફળ રહ્યો. ફેક્ટરીને વધુ સ્થિર વીજ પુરવઠો મળ્યો અને સાથે જ તુલસી તાંતીને સમજાયું કે પવન ઊર્જા માત્ર તેમની મિલ માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર ભારતીય ઉદ્યોગ માટે લાંબા ગાળાનો વિકલ્પ બની શકે છે.
આ જ વિચારથી પ્રેરાઈને 1995માં તેમણે સુઝલોન એનર્જીની સ્થાપના કરી. શરૂઆતમાં કંપનીએ ગ્રાહકોને પવન ઊર્જા માટે ટર્નકી સોલ્યુશન આપવાનું મોડેલ અપનાવ્યું. તે સમયગાળામાં ભારતમાં પવન ટર્બાઇનનું ઉત્પાદન મર્યાદિત હોવાથી સુઝલોને વિદેશી ટેક્નોલોજી સાથે ભાગીદારી કરીને પોતાના પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કર્યા.
ધીમે-ધીમે સુઝલોને ભારતમાં પવન ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં આગવી ઓળખ ઉભી કરી. કંપનીએ દેશના અનેક રાજ્યોમાં વિન્ડ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ સ્થાપિત કર્યા અને ભારતીય રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું. તુલસી તાંતીને તેમના આ યોગદાન બદલ “ભારતના પવન માણસ” (Wind Man of India) તરીકે ઓળખ મળવા લાગી.
સુઝલોને પોતાની સફરમાં અનેક પડકારો પણ જોયા. વૈશ્વિક વિસ્તરણ, વિદેશી કંપનીઓના અધિગ્રહણ અને વધતા દેવાના કારણે કંપની મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થઈ. જોકે, પુનર્ગઠન અને વ્યૂહાત્મક નિર્ણયો દ્વારા કંપનીએ ફરીથી પોતાની સ્થિતિ મજબૂત બનાવી અને ભારતીય પવન ઊર્જા ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન જાળવી રાખ્યું.
સ્વચ્છ ઊર્જા પ્રત્યેની તુલસી તાંતીની દૃષ્ટિ આજે પણ સુઝલોનની કામગીરીમાં જીવંત છે. સુરતની એક કાપડ મિલમાં વીજળીની સમસ્યાનો ઉકેલ શોધવા માટે શરૂ થયેલો નાનો પ્રયોગ આજે લાખો લોકો માટે પ્રેરણારૂપ ઉદ્યોગગાથા બની ગયો છે.
તુલસી તાંતીની આ સફર એ સાબિત કરે છે કે ઘણી વખત એક સામાન્ય સમસ્યાનો અનોખો ઉકેલ માત્ર એક કંપની નહીં, પરંતુ આખા ઉદ્યોગનું ભવિષ્ય બદલી શકે છે. સુરતથી શરૂ થયેલી આ પહેલે ભારતને સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ આગળ વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.