કેન્દ્ર સરકારે સરકારી અધિકારીઓ માટેની સત્તાવાર વાહન નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે. હવે “એક હકદાર અધિકારી, એક સત્તાવાર કાર”નો નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયનો હેતુ સરકારી વાહનોના ડુપ્લિકેશનને અટકાવવાનો, જાહેર નાણાંનો વધુ અસરકારક ઉપયોગ કરવાનો અને બિનજરૂરી ખર્ચ ઘટાડવાનો છે.
શું છે નવા નિયમો?
જે અધિકારી પહેલેથી જ એક સત્તાવાર સ્ટાફ કારનો હકદાર છે, તેને વધારાના મંત્રાલય, વિભાગ, જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમ (PSU) અથવા સ્વાયત્ત સંસ્થાનો વધારાનો હવાલો મળ્યો હોય તો પણ બીજી સરકારી કાર ફાળવવામાં આવશે નહીં.
આવા અધિકારીઓએ પહેલેથી ફાળવવામાં આવેલી સત્તાવાર કારનો જ ઉપયોગ કરવો પડશે.
કેન્દ્ર સરકારે અધિકારીઓને સત્તાવાર પ્રવાસ સિવાય PSU, સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ અથવા અર્ધ-સરકારી સંસ્થાઓના વાહનોનો ઉપયોગ કરવા પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
હોદ્દા નહીં, અધિકારી મહત્વનો
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વાહનની હકદારી અધિકારી સાથે જોડાયેલી છે, તેના હોદ્દાઓની સંખ્યા સાથે નહીં. એટલે કે, કોઈ અધિકારી પાસે એકથી વધુ જવાબદારીઓ હોવા છતાં હવે તેને માત્ર એક જ સરકારી વાહન મળશે.
નિષ્ક્રિય વાહનો અંગે પણ સૂચના
નાણા મંત્રાલયે તમામ મંત્રાલયો અને વિભાગોને સૂચના આપી છે કે જે સરકારી વાહનોનો નિયમિત ઉપયોગ થતો નથી, તેમને સુરક્ષિત કસ્ટડીમાં રાખવામાં આવે અને તેનો કોઈ અનધિકૃત ઉપયોગ ન થાય.
વ્યક્તિગત ઉપયોગના નિયમો યથાવત
સપ્ટેમ્બર 2022ના માસ્ટર ઓફિસ મેમોરેન્ડમ મુજબ:
અધિકારીઓ દર મહિને 500 કિલોમીટર સુધી વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે સત્તાવાર કારનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
તેના માટે દર મહિને 3,000 ચૂકવવાના રહેશે અને પરિવહન ભથ્થું છોડવું પડશે.
500 કિમીથી વધુ ઉપયોગ પર 24 પ્રતિ કિલોમીટરના દરે વધારાનો ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે.
સરકારે કેમ કર્યો ફેરફાર?
ખર્ચ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, નવા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ સરકારી સંસાધનોનો વધુ કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરવો, વાહનોના જાળવણી ખર્ચમાં ઘટાડો કરવો અને મંત્રાલયો તથા વિભાગોમાં વહીવટી શિસ્ત મજબૂત બનાવવાનો છે. સરકારે તમામ મંત્રાલયો અને વિભાગોને આ સુધારેલા નિયમોનું કડક પાલન કરવાની સૂચના આપી છે.