દેશમાં E20 પેટ્રોલને કારણે થયેલા વિવાદ વચ્ચે, છત્તીસગઢની રાયપુર ગ્રાહક અદાલતે દેશમાં પ્રથમ સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો છે. E20 પેટ્રોલથી કારને થયેલા નુકસાનની ફરિયાદ બાદ, કોર્ટે કાર માલિકની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો, કાર કંપનીને નવી કાર પૂરી પાડવા અથવા સંપૂર્ણ રકમ પરત કરવાનો આદેશ આપ્યો.
માલિકે આરોપ લગાવ્યો કે E20 પેટ્રોલના ઉપયોગથી તેની કારને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે. ગ્રાહકનો દાવો છે કે E20 પેટ્રોલથી ઇંધણ ભર્યા પછી, કારના એન્જિનમાં વારંવાર સમસ્યાઓ આવવા લાગી, જેમ કે ખરાબ પ્રદર્શન, ખોટી રીતે ફાયરિંગ અને માઇલેજ અથવા કાર્યક્ષમતામાં ધીમે ધીમે ઘટાડો.
શું છે આખો મામલો?
ફરિયાદ મુજબ, વારંવાર સમારકામ છતાં, આ સમસ્યાઓ ચાલુ રહી, જેના પરિણામે એન્જિન સંબંધિત નોંધપાત્ર ખર્ચ થયો. વિવાદ એ બાબત પર કેન્દ્રિત હતો કે શું E20 પેટ્રોલનો ઉપયોગ યાંત્રિક સમસ્યાઓ માટે જવાબદાર હતો. વાહન ઉત્પાદક અને ડીલરે આ દાવાનો વિરોધ કર્યો, અને કહ્યું કે મોડેલ E20 ઇંધણ સાથે સંપૂર્ણપણે સુસંગત છે અને ખામીઓ નિયમિત ઘસારો, જાળવણી સમસ્યાઓ અથવા અન્ય અસંબંધિત કારણોસર થઈ હતી.
ગ્રાહક કમિશને ગ્રાહકની તરફેણમાં શા માટે ચુકાદો આપ્યો
જોકે, ગ્રાહક કમિશન ઉત્પાદકની દલીલો સાથે સહમત ન હતું. તેના આદેશમાં, કમિશને જણાવ્યું હતું કે ગ્રાહકે સમારકામ માટે વારંવાર અધિકૃત વર્કશોપનો સંપર્ક કર્યો હતો, પરંતુ વાહનની સમસ્યાઓ યથાવત રહી. કમિશને સ્વીકાર્યું કે વારંવાર સમારકામના પ્રયાસો અને ખામી ચાલુ રહેવાથી ગ્રાહકના કેસને મજબૂત બનાવે છે કે સમસ્યાનું અસરકારક રીતે નિરાકરણ કરવામાં આવ્યું નથી.
કમિશને બળતણ વિકલ્પોની ઉપલબ્ધતા અંગે એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો નોંધ્યો. આદેશમાં જણાવાયું છે કે E20 પેટ્રોલ પેટ્રોલ પંપ પર સૌથી વધુ ઉપલબ્ધ બળતણ બની ગયું છે, જેના કારણે ગ્રાહકો પાસે વ્યવહારીક રીતે અન્ય કોઈ વિકલ્પો નથી. કમિશને સ્વીકાર્યું કે જ્યાં વિકલ્પો ઉપલબ્ધ નથી ત્યાં ડ્રાઇવરો પાસેથી E20 ઇંધણનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળવાની અપેક્ષા રાખી શકાતી નથી.
વળતરનો આદેશ આપવામાં આવ્યો
ફરિયાદ સ્વીકારીને, કમિશને ઉત્પાદક અને ડીલરને વાહન માલિકને સમારકામ ખર્ચ માટે વળતર આપવા, તેમજ કાર્યવાહી દરમિયાન થયેલા માનસિક તકલીફ અને કાનૂની ખર્ચ માટે વળતર આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
આદેશમાં પાલન માટે સમયમર્યાદા પણ નક્કી કરવામાં આવી હતી અને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે જો વળતરની રકમ નિર્ધારિત સમયમાં ચૂકવવામાં નહીં આવે તો વ્યાજ વસૂલવામાં આવશે.
ભારત તેના ઇથેનોલ-બ્લેન્ડિંગ પ્રોગ્રામ હેઠળ E20 પેટ્રોલનો ઉપયોગ વધારી રહ્યું હોવાથી આ નિર્ણય નોંધપાત્ર ધ્યાન ખેંચે તેવી શક્યતા છે. આ કેસ ગ્રાહક અધિકારો, ઉત્પાદક જવાબદારી અને બળતણ સુસંગતતા અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.