હવે સોશિયલ મીડિયા પર એક નવી ઝુંબેશ ઝડપથી ઉભરી રહી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. રિઝર્વેશન હટાઓ આંદોલન (RHA) નામનું એક ગ્રુપ માત્ર પાંચ દિવસમાં ઇન્સ્ટાગ્રામ પર 46 લાખ ફોલોઅર્સ સુધી પહોંચી જવાનો દાવો કરી રહ્યું છે. આ ઝુંબેશ પોતાને એક નાગરિક-આગેવાની ચળવળ તરીકે વર્ણવે છે અને કહે છે કે તેનો કોઈ રાજકીય પક્ષ સાથે કોઈ જોડાણ નથી. આ સમગ્ર અભિયાન સોશિયલ મીડિયા દ્વારા આરક્ષણ પ્રણાલીમાં ફેરફારની માંગ સાથે ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે અને તેથી જ તે સમાચારોમાં છે.
અનામત હટાવો આંદોલન શું છે?
આ ગ્રુપનું ઈન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ reservationhataomovement નામથી ચાલી રહ્યું છે. તેમાં 109 પોસ્ટ્સ છે અને તે ફક્ત ભારતીય સેનાના સત્તાવાર એકાઉન્ટને અનુસરે છે. ગ્રુપની પ્રોફાઇલ વાંચે છે કે તે એવા નાગરિકોનું અભિયાન છે જેઓ માને છે કે સુધારાનો અવાજ ઉઠાવવો જોઈએ. આ સાથે પ્રોફાઈલમાં ડૉ.ભીમરાવ આંબેડકરના પ્રખ્યાત સૂત્ર ‘શિક્ષિત-આંદોલન-સંગઠિત’નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. હિન્દીમાં લખ્યું છે કે ‘બધી જાતિ સમાન છે, મારો આ દેશ મહાન છે.’ અંતે ‘જય હિંદ’ લખવામાં આવ્યું હતું.
ગ્રુપની મુખ્ય માંગણીઓ શું છે?
ગ્રુપે તેની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં કહ્યું કે જો સરકારનો હેતુ જાતિ આધારિત ભેદભાવને સમાપ્ત કરવાનો છે, તો જાહેર જીવનમાં જાતિની ઓળખનો ઉપયોગ બંધ કરવો જોઈએ.
ગ્રુપનું કહેવું છે કે જાટ-ગુર્જર અથવા એસસી-એસટી જેવી જાતિના આધારે વ્યક્તિની ઓળખ ન કરવી જોઈએ. તેમાં જાતિના જાહેર પ્રદર્શનને ગેરકાયદેસર જાહેર કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.
આ સાથે સરકારી ફોર્મ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં પ્રવેશ, નોકરીની અરજીઓ અને અન્ય જાહેર પ્રક્રિયાઓમાં જાતિનો ઉલ્લેખ ફરજિયાત ન હોવો જોઈએ.
ગ્રુપે તેના લાંબા ગાળાના લક્ષ્યને “એક રાષ્ટ્ર, એક ઓળખ, ભારતીય” તરીકે દર્શાવ્યું છે અને ‘આરક્ષણ હટાઓ જાતિ હટાઓ’ સૂત્ર આપ્યું છે.
ભાજપ અને રાજકારણ વિશે ગ્રુપે શું કહ્યું?
ગ્રુપે તેની એક પોસ્ટમાં કહ્યું છે કે તેનો કોઈ રાજકીય પક્ષ સાથે કોઈ સંબંધ નથી. પોસ્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પહેલા તેમને આશા હતી કે સરકાર બદલાવાની સાથે જ અનામત પ્રણાલીમાં મોટા સુધારા થશે, પરંતુ તેમના અનુસાર એવું થયું નથી. ગ્રુપે લખ્યું છે કે ભાજપ પણ આરક્ષણ નીતિ બદલી શકી નથી અને સમયની સાથે અનામત પ્રણાલીનો વિસ્તાર થયો. તેથી, તેમનું માનવું છે કે આ કોઈ રાજકીય પક્ષનો મુદ્દો નથી, પરંતુ નીતિનો મુદ્દો છે. ગ્રુપે કહ્યું કે તેનું ધ્યાન કોઈ પક્ષ પર નથી, પરંતુ નીતિમાં ફેરફારની માંગ પર છે.