ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈના શબપેટીને તેમની અંતિમ યાત્રા પહેલા જાહેર પ્રદર્શનમાં મૂકવામાં આવી હતી. સર્વોચ્ચ નેતાનું નિધન યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના યુદ્ધની શરૂઆતમાં થયું હતું. તેમના મૃત્યુના ત્રણ મહિના પછી, લોકોએ સ્વર્ગસ્થ આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈ માટે બહુ-દિવસીય અંતિમ સંસ્કાર અને દફનવિધિ યોજવાનું નક્કી કર્યું.
લોકો ખામેનેઈના સન્માનમાં રસ્તાઓ પર ઉતરશે
શોક સમયગાળા દરમિયાન, ખામેનેઈના જનાઝાને ઈરાન અને પડોશી ઇરાકના શહેરોમાં લઈ જવામાં આવશે. ઈરાનની ધાર્મિક સરકાર સંભવતઃ જનતા, સરકારી કર્મચારીઓ અને અર્ધલશ્કરી દળોને તેમના સન્માનમાં રસ્તાઓ પર ઉતરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે. લગભગ ચાર દાયકા સુધી ઈરાનનું નેતૃત્વ કરનારા ખામેનેઈની 28 ફેબ્રુઆરીએ હત્યા કરવામાં આવી હતી, અમેરિકા અને ઇઝરાયલે સંયુક્ત રીતે યુદ્ધ શરૂ કર્યાના થોડા દિવસો પછી. ચાલુ યુદ્ધને કારણે તેમની અંતિમયાત્રા મુલતવી રાખવામાં આવી હતી.
આ મુલાકાત ઈરાનની નબળી પડી રહેલી ધર્મશાહી સરકાર અને જાહેર સમર્થન મેળવવાની તેની ક્ષમતા માટે એક કસોટી તરીકે કામ કરશે, ખાસ કરીને કારણ કે તે સુરક્ષા દળોએ ખામેનેઈના શાસન સામે દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો પર કાર્યવાહી કર્યાના છ મહિના પછી આવી રહી છે.
ખામેનેઈની અંતિમ યાત્રા વિશે આ જાણો
ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈની અંતિમયાત્રા ઘણા દિવસો સુધી ચાલશે.
ખામેનેઈના પાર્થિવ શરીરને શનિવાર અને રવિવારે તેહરાનના ગ્રાન્ડ મોસલ્લા ખાતે જાહેર દર્શન માટે રાખવામાં આવશે.
સોમવારે, તેને તેહરાનની શેરીઓમાંથી એક સરઘસમાં લઈ જવામાં આવશે, ત્યારબાદ તેને દક્ષિણમાં લગભગ 120 કિલોમીટર દૂર શિયા મદરેસાના શહેર કોમમાં લઈ જવામાં આવશે.
મંગળવારે ખામેનેઈને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવશે.
બુધવારે, ખામેનેઈના પાર્થિવ શરીરને ઇરાકના કરબલા લઈ જવામાં આવશે, જ્યાં પયગંબર મુહમ્મદના પૌત્ર ઇમામ હુસૈનની કબર છે, જે લાંબા સમયથી શિયા સમુદાય માટે પ્રતિકારનું પ્રતીક છે.
એ નોંધવું જોઈએ કે બુધવારે ખામેનેઈના શાસન સામેના વિરોધ પ્રદર્શનોની વર્ષગાંઠ પણ છે, જેમાં સુરક્ષા દળો દ્વારા હજારો લોકો માર્યા ગયા હતા.
ત્યારબાદ ખામેનેઈને ઈરાનના બીજા સૌથી મોટા શહેર મશહદ લાવવામાં આવશે.
ઇમામ અહેમદ રઝા દરગાહ ધાર્મિક રીતે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
ખામેનેઈને મશહદમાં ઇમામ અહેમદ રઝા દરગાહમાં દફનાવવામાં આવશે. ઇમામ રઝા શિયા ઇસ્લામના આઠમા ઇમામ હતા. દર વર્ષે લાખો યાત્રાળુઓ આ દરગાહની મુલાકાત લે છે. એક હદીસ અનુસાર, અહીં મુલાકાત લેવાથી કોઈપણ શોકગ્રસ્ત વ્યક્તિ અથવા પાપીને મુક્તિ મળે છે. ઘણા અગ્રણી શિયા ધર્મગુરુઓને ત્યાં દફનાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં ઈરાનના સ્વર્ગસ્થ રાષ્ટ્રપતિ ઇબ્રાહિમ રાયસીનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેનું 2024 માં હેલિકોપ્ટર દુર્ઘટનામાં મૃત્યુ થયું હતું.
આયાતુલ્લાહ રુહોલ્લાહ ખામેનેઈના અંતિમયાત્રામાં શું થયું?
લાખો ઈરાનીઓ 1979 ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિના નેતા ખામેનેઈને દફનાવવા માટે રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા. પરિસ્થિતિ ઝડપથી કાબુ બહાર નીકળી ગઈ. લોકો ગરમીમાં લયબદ્ધ રીતે છાતી પીટી રહ્યા હતા. વાતાવરણમાં મહિલાઓની ચીસો ગુંજી રહી હતી. શોક કરનારાઓની ભીડ શબપેટી તરફ દોડી ગઈ, જેના કારણે 86 વર્ષીય ધાર્મિક નેતાનો સફેદ લપેટાયેલો પાર્થિવ શરીર ભીડમાં પડી ગયો. પ્રારંભિક અહેવાલો અનુસાર, અંધાધૂંધીમાં ઓછામાં ઓછા આઠ લોકો મોતને ભેટ્યા અને લગભગ 11,000 અન્ય ઘાયલ થયા. એવી આશંકા છે કે જો ભીડ લાખોમાં પહોંચી જાય તો ખામેનેઈની અંતિમયાત્રા દરમિયાન પણ આવી જ નાસભાગ મચી શકે છે.
હવે પરિસ્થિતિ શું છે?
જૂનમાં થયેલા વચગાળાના કરારમાં ઈરાન યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે અંતિમ કરારની શરતો પર વાટાઘાટો કરવા માટે 60 દિવસની સમયમર્યાદા આપવામાં આવી હતી, જેમાં ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંબંધિત મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ અઠવાડિયે કતારમાં ટેકનિકલ વાટાઘાટો શરૂ થઈ હતી, પરંતુ સ્ટ્રેટના ભવિષ્ય અંગે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ઊંડા મતભેદો અને ગોળીબારના દિવસોએ આ વાટાઘાટોને જટિલ બનાવી દીધી છે.