રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ માટે વાટાઘાટોનો બીજો રાઉન્ડ “આગામી એક કે બે દિવસમાં” થઈ શકે છે, ત્યારે યુદ્ધરત અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટો ફરી શરૂ થવાની આશા વધી. દરમિયાન, યુએસ સૈન્યએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાની બંદરો પર તેની નાકાબંધી સંપૂર્ણપણે અસરકારક રહેશે. ઈરાને આ પ્રદેશમાં લક્ષ્યો પર હુમલો કરીને બદલો લેવાની ધમકી પણ આપી છે.
વધુ બે અઠવાડિયા માટે લંબાવી શકાય છે યુદ્ધવિરામ
ટ્રમ્પે મંગળવારે કહ્યું હતું કે વાટાઘાટોનો બીજો રાઉન્ડ “આગામી બે દિવસમાં” શરૂ થઈ શકે છે. તેમણે ન્યૂ યોર્ક પોસ્ટને જણાવ્યું હતું કે રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવા માટે કામ ચાલી રહ્યું છે અને આ વાટાઘાટો ઇસ્લામાબાદમાં થઈ શકે છે. પ્રાદેશિક અધિકારીઓએ બુધવારે જણાવ્યું હતું કે યુએસ અને ઈરાન રાજદ્વારી ઉકેલ માટે વધુ સમય આપવા માટે 22 એપ્રિલે સમાપ્ત થઈ રહેલા યુદ્ધવિરામને વધુ બે અઠવાડિયા માટે લંબાવવા માટે “સૈદ્ધાંતિક રીતે સંમતિ” આપી છે.
ત્રણ મુદ્દાઓ પર કરાર માટેના પ્રયાસો તીવ્ર
મધ્યસ્થી પ્રયાસોમાં સામેલ એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે મધ્યસ્થી ત્રણ મુખ્ય વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓ પર સમાધાન કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે – ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ, હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અને ઈરાનને યુદ્ધના નુકસાન માટે વળતર. પાકિસ્તાનના વિદેશ પ્રધાન ઇશાક ડાર સાથેની તેમની મુલાકાતને ટાંકીને, યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે જણાવ્યું હતું કે વાટાઘાટો ફરી શરૂ થવાની “પ્રબળ શક્યતા” છે.
પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન કાર્યાલયે બુધવારે જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફ બુધવારે સાઉદી અરેબિયાની યાત્રા કરશે કારણ કે તેમનો દેશ નવી વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થી કરવાનો પ્રયાસ કરશે, અને ત્યારબાદ શુક્રવારે તુર્કીમાં શરૂ થનારા અંતાલ્યા શાંતિ મંચમાં ભાગ લેશે.
તેલ ઘટ્યું, બજારો શાંતિની આશા પર ઉછળ્યા
યુદ્ધના અંતની આશા પર તેલના ભાવ ઘટ્યા છે, જ્યારે યુએસ શેરબજારોમાં ઉછાળો આવ્યો છે, જે હવે જાન્યુઆરીમાં સ્થાપિત રેકોર્ડ સ્તરની નજીક પહોંચી રહ્યો છે. દરમિયાન, યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે અહેવાલ આપ્યો છે કે વોશિંગ્ટનમાં ઇઝરાયલી અને લેબનીઝ રાજદૂતો વચ્ચે દાયકાઓમાં પ્રથમ સીધી વાટાઘાટો મંગળવારે સકારાત્મક રીતે પૂર્ણ થઈ છે.
ઇઝરાયલ-લેબનીઝ વાટાઘાટોમાં સકારાત્મક સંકેતો
ઇઝરાયલી રાજદૂત યેચીલ લેઇટરે કહ્યું કે બંને દેશો લેબનોનને ઉગ્રવાદી હિઝબુલ્લાહથી મુક્ત કરાવવા માટે એકમત છે. લેબનીઝ રાજદૂત નાદા હમાદેહ મોઆદે આ બેઠકને “રચનાત્મક” ગણાવી હતી, પરંતુ ઇઝરાયલ અને ઈરાન સમર્થિત હિઝબુલ્લાહ ઉગ્રવાદીઓ વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો અંત લાવવા હાકલ કરી હતી. માર્ચથી ચાલી રહેલા આ યુદ્ધે લેબનોનમાં 10 લાખથી વધુ લોકોને વિસ્થાપિત કર્યા છે. 1948માં ઇઝરાયલની સ્થાપના થઈ ત્યારથી ઇઝરાયલ અને લેબનોન તકનીકી રીતે યુદ્ધમાં છે. ઇઝરાયલ સાથે રાજદ્વારી સંબંધો અંગે લેબનોનમાં હજુ પણ મતભેદ છે.
અગાઉની યુએસ-ઈરાન વાટાઘાટો નિષ્ફળ
ગયા સપ્તાહના અંતે પાકિસ્તાનમાં યોજાયેલી શાંતિ વાટાઘાટો, જેનો હેતુ યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષને કાયમી ધોરણે સમાપ્ત કરવાનો હતો, તે અનિર્ણિત રહી. વ્હાઇટ હાઉસે જણાવ્યું હતું કે ઇરાનની પરમાણુ મહત્વાકાંક્ષાઓ આ મડાગાંઠનું કેન્દ્ર છે. એસોસિએટેડ પ્રેસ સાથે વાત કરતા, પાકિસ્તાનના નાણામંત્રી મુહમ્મદ ઔરંગઝેબે કહ્યું, “અમારું નેતૃત્વ અમેરિકા અને ઈરાનને સંઘર્ષનો અંત લાવવામાં મદદ કરવા માટે કોઈ કસર છોડી રહ્યું નથી.”
હોર્મુઝમાં તણાવ અને મુકાબલો યથાવત
જોકે યુદ્ધવિરામ લંબાય તેવું લાગે છે, પરંતુ વ્યૂહાત્મક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અથડામણને કારણે સંઘર્ષની સંભાવના યથાવત છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે પ્રથમ 24 કલાકમાં કોઈ જહાજોએ નાકાબંધીનો ભંગ કર્યો નથી, જ્યારે છ વેપારી જહાજો, યુએસ લશ્કરી સૂચનાઓનું પાલન કરીને, પાછા ફર્યા અને ઈરાની પાણીમાં પ્રવેશ્યા. નાકાબંધીનો હેતુ ઇરાન પર દબાણ લાવવાનો છે, જેણે 28 ફેબ્રુઆરીએ યુદ્ધ શરૂ થયા પછી લાખો બેરલ તેલ નિકાસ કર્યું છે, જેમાંથી મોટાભાગનો ભાગ એશિયામાં છે.