ગુજરાત સરકારે મિલકતના ખરીદ-વેચાણ સંબંધિત નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરતા ગુજરાત પ્રોહિબિશન ઑફ ટ્રાન્સફર ઑફ ઇમૂવેબલ પ્રોપર્ટી એન્ડ પ્રોટેક્શન ઑફ ટેનન્ટ્સ ફ્રોમ ઇવિક્શન (સુધારા) અધિનિયમ, 2026 અમલમાં લાવવા માટે જાહેર કર્યો છે. રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળ્યા બાદ આ સુધારાને 13 જુલાઈ, 2026ના રોજ રાજ્ય સરકારના ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. નવા નિયમોનો અમલ રાજ્ય સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવનાર તારીખથી થશે.
સુધારાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસો એ છે કે અત્યાર સુધી પ્રચલિત “Disturbed Area” શબ્દને બદલે હવે “Specified Area” શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. હવે રાજ્ય સરકાર માત્ર કોમી હુલ્લડગ્રસ્ત વિસ્તારો જ નહીં, પરંતુ જ્યાં સામ્પ્રદાયિક તણાવને કારણે જાહેર શાંતિ અને કાયદો-વ્યવસ્થા ખોરવાવાની શક્યતા હોય તેવા વિસ્તારોને પણ Specified Area જાહેર કરી શકશે.
નવી જોગવાઈઓ અનુસાર આવા વિસ્તારોમાં મિલકતના ખરીદ-વેચાણ માટે કલેક્ટરની મંજૂરી પહેલાં ફરજિયાત તપાસ કરવામાં આવશે. તપાસ દરમિયાન વેચનાર અને ખરીદનારની સ્વૈચ્છિક સંમતિ, મિલકતનું વાજબી બજાર મૂલ્ય તેમજ સોદાથી જાહેર વ્યવસ્થાને કોઈ અસર થવાની સંભાવના જેવા મુદ્દાઓનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. આ તમામ બાબતોના આધારે કલેક્ટર મંજૂરી આપશે અથવા અરજી નામંજૂર કરશે.
સુધારેલા કાયદા હેઠળ Monitoring and Advisory Committeeને પણ વધુ સત્તા આપવામાં આવી છે. આ સમિતિ સંવેદનશીલ વિસ્તારોનો અભ્યાસ કરીને રાજ્ય સરકારને કયા વિસ્તારોને Specified Area જાહેર કરવા જોઈએ તે અંગે ભલામણ કરશે. ઉપરાંત **Special Investigation Team (SIT)**ને માહિતી એકત્રિત કરવા અને કલેક્ટરને તપાસમાં સહાય કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
કાયદા હેઠળ જો કોઈ મિલકતનો ટ્રાન્સફર અમાન્ય જાહેર કરવામાં આવશે તો વેચનારને ખરીદનાર પાસેથી મેળવેલી રકમ પરત આપવી પડશે, જ્યારે ખરીદનારને મિલકતનો કબજો પાછો સોંપવો પડશે. જરૂર જણાય તો કલેક્ટરને મિલકતનો તાત્કાલિક કબજો પોતાના હસ્તક લેવાની સત્તા પણ આપવામાં આવી છે.
સરકારના જણાવ્યા મુજબ આ સુધારાઓનો મુખ્ય હેતુ સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં મિલકતના વ્યવહારોને વધુ પારદર્શક, કાયદેસર અને જાહેર હિત તેમજ કાયદો-વ્યવસ્થાને ધ્યાનમાં રાખીને સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.