ભારત સરકારના ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ સ્માર્ટફોન વપરાશકર્તાઓને એક નવા પ્રકારના સાયબર છેતરપિંડી વિશે ચેતવણી આપી છે. વિભાગે જણાવ્યું છે કે જો કોઈ કોલ પોતાને આંતરરાષ્ટ્રીય કોલ હોવાનો દાવો કરે છે પરંતુ નંબર +91 થી શરૂ થાય છે, તો આવા કોલને તાત્કાલિક શંકાસ્પદ ગણવો જોઈએ. હકીકતમાં, +91 એ ભારતનો દેશ કોડ છે, અને વાસ્તવિક આંતરરાષ્ટ્રીય કોલ હંમેશા તે દેશના કોડથી ઉદ્ભવે છે જ્યાંથી કોલ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેથી, +91 દર્શાવવું અને વિદેશી કોલ હોવાનો દાવો કરવો એ છેતરપિંડીની નિશાની હોઈ શકે છે.
લોકોને નકલી કોલ દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે
DoT અનુસાર, સાયબર ગુનેગારો હવે કોલર આઈડી સ્પૂફિંગ જેવી તકનીકોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. સ્કેમર્સ આ તકનીકનો ઉપયોગ કોઈપણ નંબરને અસલી અથવા વિશ્વસનીય બતાવવા માટે કરે છે, જેનાથી લોકો તેમની યુક્તિઓમાં ફસાઈ શકે છે. આવા કોલમાં, છેતરપિંડી કરનારાઓ ટેલિકોમ અધિકારીઓ, પોલીસમેન, બેંક કર્મચારીઓ અથવા ડિલિવરી એજન્ટ તરીકે લોકો પર દબાણ લાવવા માટે પોતાને રજૂ કરે છે. વપરાશકર્તાઓને ઘણીવાર ધમકીઓ આપવામાં આવે છે કે તેમનું સિમ ડિએક્ટિવેટ કરવામાં આવશે, તેમનું બેંક એકાઉન્ટ બ્લોક કરવામાં આવશે, અથવા તેમના નામે ગેરકાયદેસર પાર્સલ જપ્ત કરવામાં આવ્યું છે.
બેંક વિગતો અને OTP ચોરી થવાનો ભય
સરકારી એજન્સીઓ અને સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ અગાઉ આ પ્રકારના બનાવટી કોલ્સને એક મહત્વપૂર્ણ ખતરા તરીકે ઓળખ્યા છે. આ કોલ્સનો હેતુ બેંક વિગતો, OTP, પાસવર્ડ અને અન્ય વ્યક્તિગત માહિતી મેળવવાનો છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, વપરાશકર્તાઓને નકલી લિંક્સ મોકલવામાં આવે છે અથવા નકલી ગ્રાહક સપોર્ટ સેવાઓ તરફ નિર્દેશિત કરવામાં આવે છે, જે તેમના મોબાઇલ અને બેંક એકાઉન્ટ બંનેને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
DoT મહત્વપૂર્ણ સલાહ આપી
દૂરસંચાર વિભાગે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે કોઈ પણ અજાણ્યા કોલર સાથે વ્યક્તિગત અથવા નાણાકીય માહિતી શેર ન કરવી જોઈએ. જો કોઈ કોલ શંકાસ્પદ લાગે, તો તાત્કાલિક ચેતવણી આપો અને તેની જાણ કરો. વિભાગે લોકોને સરકારના સંચાર સાથી પ્લેટફોર્મ પર આવા નકલી નંબરો અને ટેલિકોમ છેતરપિંડીની જાણ કરવા વિનંતી કરી છે. આ સરકારી સેવા વપરાશકર્તાઓને સાયબર અને ટેલિકોમ સુરક્ષા સેવાઓ પૂરી પાડે છે.
સોશિયલ મીડિયા પર પણ ચેતવણી જારી કરવામાં આવી
DoT એ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક પોસ્ટ શેર કરી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જો +91 નંબર પરથી આવતો કોલ આંતરરાષ્ટ્રીય હોવાનો દાવો કરે છે, તો આ એક ચેતવણી છે. સરકાર સ્કેમ એલર્ટ, સાયબર સેફ્ટી અને ઇન્ટરનેશનલ ફ્રોડ જેવા અભિયાનો દ્વારા ડિજિટલ સુરક્ષા વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે સતત કામ કરી રહી છે.
આવા કૌભાંડોથી બચવા માટે, આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો…
+91 કોડની ઓળખ: વાસ્તવિક આંતરરાષ્ટ્રીય કોલ્સ હંમેશા વિદેશી દેશના કોડ સાથે આવે છે, +91 નહીં.
સાવધાની : કોઈપણ અજાણ્યા આંતરરાષ્ટ્રીય કોલ પર ક્યારેય વ્યક્તિગત અથવા નાણાકીય માહિતી (જેમ કે બેંક એકાઉન્ટ પાસવર્ડ, OTP) શેર કરશો નહીં.
સરકારી ચેતવણી: DoT સ્પષ્ટ કરે છે કે વિભાગ ક્યારેય આવી સંવેદનશીલ માહિતી માંગનાર કોઈને ફોન કરતો નથી.
ફરિયાદ ક્યાં કરવી: તમે ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગના સંચાર સાથી પોર્ટલ પર આવા શંકાસ્પદ કોલ્સ વિશે જાણ કરી શકો છો.
હેલ્પલાઇન નંબર: જો તમે કોઈપણ સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બનો છો, તો તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન ‘1930’ નો સંપર્ક કરો.