ભારતમાં ચોમાસું હવે વધુ સક્રિય બનતું જોવા મળી રહ્યું છે. ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંસ્થા (ISRO)ના INSAT-3DR સેટેલાઇટ દ્વારા લેવામાં આવેલી તાજેતરની તસવીરોમાં દેશનો અંદાજે 70 ટકા વિસ્તાર અત્યંત ઘન અને ઊંચા વરસાદી વાદળોથી ઢંકાયેલો જોવા મળ્યો છે. જૂન મહિનામાં ચોમાસાની ગતિ ધીમી પડ્યા બાદ હવે જુલાઈના મધ્યથી વરસાદે ફરી જોર પકડ્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)એ 22 જુલાઈએ દેશના 14 રાજ્યો માટે ભારે વરસાદનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે.
22 જુલાઈની સવારે કેપ્ચર કરાયેલા ઈસરોના INSAT-3DR અને INSAT-3DS ઉપગ્રહોમાંથી તાજી છબીઓ દર્શાવે છે કે આ સિસ્ટમ અવકાશમાંથી કેવી દેખાય છે. સૌથી મજબૂત ઠંડા વાદળો પૂર્વ-મધ્ય અરબી સમુદ્ર પર સ્થિત છે, જે ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠે દબાય છે, જ્યારે ઓમાન અને સોમાલિયા તરફનો બાકીનો સમુદ્ર મોટાભાગે સ્વચ્છ રહે છે. આ ભેજ ચેનલ સાથે સુસંગત છે જે બંગાળની ખાડીના પરિભ્રમણને ઉત્તરપૂર્વ અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે.
IMD નું અલગ વાદળ-ટોચનું તેજ તાપમાન ઉત્પાદન, અરબી સમુદ્રથી દક્ષિણપૂર્વ એશિયા સુધી ફેલાયેલું અને થોડા કલાકો પહેલા કેપ્ચર કરાયેલ એક વિશાળ દૃશ્ય, વાદળ ક્ષેત્ર પર સીધી સમોચ્ચ રેખાઓ દર્શાવે છે.
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડીમાંથી ભેજયુક્ત પવનોનો સતત પ્રવાહ શરૂ થતાં ચોમાસાનો નવો અને વધુ સક્રિય તબક્કો શરૂ થયો છે. તેના કારણે આગામી પાંચ દિવસ દરમિયાન અનેક વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
મહારાષ્ટ્રમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ
મુંબઈ અને મહારાષ્ટ્રના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં યલો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, જ્યાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદી ઝાપટાં પડી શકે છે. જ્યારે થાણે, રાયગઢ અને પાલઘર જિલ્લામાં ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરીને અતિભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. ઉપરાંત સિંધુદુર્ગ, કોલ્હાપુર, અહમદનગર અને સાંગલી જિલ્લામાં પણ યલો એલર્ટ અમલમાં છે.
ઉત્તર અને પૂર્વ ભારત પર પણ વરસાદની અસર
જમ્મુ-કાશ્મીર અને લડાખમાં 24 જુલાઈ સુધી, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં 26 જુલાઈ સુધી ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી અને પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશમાં 23 જુલાઈ સુધી વરસાદનું જોર રહેશે. પૂર્વ રાજસ્થાનમાં 23થી 26 જુલાઈ દરમિયાન ભારે વરસાદની સંભાવના છે.
છત્તીસગઢ, પૂર્વ મધ્યપ્રદેશ અને વિદર્ભમાં 26 જુલાઈ સુધી ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. ઉપરાંત બિહાર, ઝારખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં પણ વરસાદનું જોર વધવાની શક્યતા છે. ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના આસામ, મેઘાલય અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં સતત ધોધમાર વરસાદ ચાલુ રહેવાની આગાહી કરવામાં આવી છે. બીજી તરફ દક્ષિણ ભારતના કેરળ, કર્ણાટક, આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં માત્ર છૂટાછવાયા વરસાદની શક્યતા છે.
ગુજરાતમાં શું રહેશે સ્થિતિ?
ગુજરાતમાં પણ આગામી પાંચ દિવસ દરમિયાન વરસાદી માહોલ યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ દક્ષિણ ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવાથી ભારે વરસાદ પડી શકે છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ગુજરાતના નવસારી, વલસાડ, ડાંગ, તાપી અને સુરત જિલ્લામાં ભારે વરસાદની શક્યતા છે. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે, જ્યારે નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. માછીમારોને આગામી કેટલાક દિવસ સુધી દરિયો ન ખેડવાની સૂચના પણ આપવામાં આવી છે.
હવામાન વિભાગના અનુમાન પ્રમાણે આગામી પાંચ દિવસ દેશના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદનું જોર યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. તેથી સ્થાનિક પ્રશાસનની સૂચનાઓનું પાલન કરવા અને જરૂરી સાવચેતી રાખવા લોકોને અપીલ કરવામાં આવી છે.