વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં ઉથલપાથલ વચ્ચે, ભારતને થોડી રાહત મળી છે. અમેરિકાએ રશિયન તેલની ખરીદી પર મુક્તિ એક મહિના માટે લંબાવી છે. આ નિર્ણય અગાઉ સૂચવ્યા પછી આવ્યો છે કે મુક્તિ લંબાવવામાં આવશે નહીં. આ પગલાને હવે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા મોટો યુ-ટર્ન માનવામાં આવી રહ્યો છે.
મુક્તિ 16 મે સુધી લંબાવવામાં આવી
યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે ગઈકાલે મોડી રાત્રે એક નવું લાઇસન્સ જારી કર્યું, જેમાં કહેવામાં આવ્યું કે દેશોને હવે 16 મે સુધી સમુદ્ર માર્ગે રશિયન તેલ ખરીદવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. અગાઉની મુક્તિ 11 એપ્રિલના રોજ સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી. જો કે, આ લાઇસન્સમાં ઈરાન, ક્યુબા અને ઉત્તર કોરિયા સંબંધિત કોઈપણ વ્યવહારોનો સમાવેશ થતો નથી.
આ નિર્ણયનો હેતુ વૈશ્વિક ઉર્જાના વધતા ભાવોને નિયંત્રિત કરવાનો છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ચરમસીમાએ છે. અગાઉ, અમેરિકાએ ભારત સહિત કેટલાક દેશોને 5 માર્ચથી રશિયન તેલ ખરીદવાથી કામચલાઉ રાહત આપી હતી. આ મુક્તિ પછીથી અન્ય દેશોને પણ આપવામાં આવી હતી અને 11 એપ્રિલે સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી.
ભારતને કેવી રીતે ફાયદો થશે?
આ નિર્ણયથી ભારત માટે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું સરળ બનશે. ભારત પહેલાથી જ રશિયા પાસેથી મોટા પાયે તેલ આયાત કરે છે. ભારતમાં રશિયન રાજદૂત ડેનિસ અલીપોવે ખાતરી આપી છે કે રશિયા ભારતને ક્રૂડ ઓઇલ, LPG અને LNGનો પુરવઠો વધુ વધારશે. તેમણે ભારતને વિશ્વસનીય ભાગીદાર ગણાવ્યું.
યુરોપિયન થિંક ટેન્કના ડેટા અનુસાર, માર્ચમાં રશિયાથી ભારતની ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં તીવ્ર વધારો થયો છે. સેન્ટર ફોર રિસર્ચ ઓન એનર્જી એન્ડ ક્લીન એર (CREA) ના અહેવાલ મુજબ, ભારતે માર્ચમાં રશિયા પાસેથી $5.8 બિલિયનનું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદ્યું હતું, જે ફેબ્રુઆરીમાં $1.54 બિલિયન કરતાં ત્રણ ગણું વધારે છે. માર્ચ 2022 થી, નવી દિલ્હી રશિયન તેલ માટે એક મુખ્ય બજાર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. 2024 માં, ભારતે રશિયા પાસેથી દરરોજ આશરે 2 મિલિયન બેરલ તેલ ખરીદ્યું હતું, જે પાછલા વર્ષમાં આશરે $44 બિલિયન હતું.
યુએસ કાયદા નિર્માતાઓએ ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી
જોકે, કેટલાક યુએસ કાયદા નિર્માતાઓએ યુએસના નિર્ણય પર ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે અગાઉ કહ્યું હતું કે યુએસ રશિયન તેલ માટે આપવામાં આવેલી છૂટને નવીકરણ કરશે નહીં. કાયદા નિર્માતાઓએ દલીલ કરી હતી કે આવી છૂટથી ઈરાન અને રશિયા જેવા દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને ફાયદો થઈ શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે રશિયા યુક્રેન સામેના યુદ્ધમાં સામેલ હોય.