પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ભાવ અને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલમાં 30% સુધી ઇથેનોલ ભેળવવા માટે એક નવું જાહેરનામું (E30) બહાર પાડ્યું છે. બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) એ E22, E25, E27 અને E30 ઇંધણ મિશ્રણો માટે તકનીકી ધોરણોને સૂચિત કર્યા છે. જો કે, આનો અર્થ એ નથી કે E30 પેટ્રોલ તાત્કાલિક દેશભરમાં વેચવામાં આવશે.
હજુ સુધી કોઈ E30 વેચાણ નથી, ફક્ત તકનીકી તૈયારીઓ
આ સરકારી સૂચના હાલમાં ફક્ત તકનીકી સ્પષ્ટીકરણો નક્કી કરે છે જેથી ભવિષ્યમાં આ ઇંધણ મિશ્રણો બજારમાં રજૂ કરી શકાય. જ્યારે E30 પેટ્રોલ હાલમાં વેચાણ માટે ફરજિયાત રહેશે નહીં, તે સ્પષ્ટ સંકેત છે કે સરકાર E20 થી આગળ વધવાની તૈયારી કરી રહી છે.
ઇથેનોલ મિશ્રણ પર ભાર કેમ વધી રહ્યો છે?
યુએસ-ઇઝરાયલ અને ઈરાન તણાવ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય અંગે ચિંતાઓ વધી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કટોકટીની સંભાવના, જેમાંથી વિશ્વનો આશરે 20% તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે, ભારત જેવા આયાત-આધારિત દેશોને વૈકલ્પિક ઉર્જા વિકલ્પો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ફરજ પડી છે. આ સંદર્ભમાં, ઇથેનોલ મિશ્રણને ઉર્જા સુરક્ષા માટે એક મુખ્ય સાધન માનવામાં આવી રહ્યું છે.
E20 થી આગળ વધવાના સંકેતો
સરકારે પેટ્રોલમાં 20% ઇથેનોલ મિશ્રણ (E20) ના લક્ષ્યને 2030 થી 2025-26 સુધી ઘટાડી દીધું છે. હવે, E22, E25, E27 અને E30 ધોરણોના પ્રકાશન સાથે, તે સ્પષ્ટ છે કે દેશ ધીમે ધીમે ઉચ્ચ ઇથેનોલ મિશ્રણ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.
વાહન માલિકો E20 બળતણ વિશે શું ચિંતિત છે?
કેટલાક સમયથી, E20 બળતણ વિશે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે તે જૂના વાહનોના માઇલેજ અને એન્જિન પ્રદર્શનને અસર કરી શકે છે, જેના કારણે જાળવણી ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે. જો કે, પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ અગાઉ જણાવ્યું હતું કે E20 બળતણને કારણે એન્જિન નિષ્ફળતા અથવા મોટા ટેકનિકલ નુકસાનના કોઈ કેસ નોંધાયા નથી.
તેલની આયાત ઘટાડવા માટે મુખ્ય વ્યૂહરચના
ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ અને બાયોફ્યુઅલ કંપનીઓ લાંબા સમયથી E22 અને તેનાથી ઉપરના મિશ્રણોને પ્રોત્સાહન આપવાની માંગ કરી રહી છે. આ ઇથેનોલની ઉપલબ્ધતા વધારવા અને ક્રૂડ ઓઇલ આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે છે. આ સરકારનું પગલું ભવિષ્યમાં ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા અને બળતણ વ્યૂહરચના પર નોંધપાત્ર અસર કરી શકે છે.