2008ના અમદાવાદ બ્લાસ્ટ: ઇન્ડિયન મુજાહિદ્દીનના આતંકીની ફાંસીની સજા પર રોક, સુપ્રીમ કોર્ટે હાઇકોર્ટના ચૂકાદાને ઉલટાવી દીધો

ગુરુવારે, સુપ્રીમ કોર્ટે 2008ના અમદાવાદ બોમ્બ વિસ્ફોટ કેસમાં ઇન્ડિયન મુજાહિદ્દીનનાઆતંકીની ફાંસીની સજા પર કામચલાઉ રોક લગાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો, જેમાં 56 લોકો માર્યા ગયા હતા. ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ, એ.જી. મસીહ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચે અહેમદ બાવા ઉર્ફે અબુ અબુબકર બરેલવી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર ગુજરાત સરકારને નોટિસ ફટકારી હતી. બાવાએ નીચલી કોર્ટની ફાંસીની સજાને સમર્થન આપતા ગુજરાત હાઇકોર્ટના ચૂકાદાને પડકાર્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસમાં નીચલી કોર્ટનો રેકોર્ડ પણ મંગાવ્યો છે.

હાઇકોર્ટે 38 દોષિતોની ફાંસીની સજાને સમર્થન આપ્યું હતું

7 જુલાઈના રોજ, ગુજરાત હાઇકોર્ટે 2008ના અમદાવાદ સીરીયલ બોમ્બ વિસ્ફોટ કેસમાં 38 ઇન્ડિયન મુજાહિદ્દીનના સભ્યોને આપવામાં આવેલી ફાંસીની સજાને સમર્થન આપ્યું હતું. કોર્ટે દોષિતોને સામૂહિક મૃત્યુ, હુમલો કરવાનું કાવતરું ઘડવા અને આતંક ફેલાવવાના દોષિત ઠેરવીને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હતી.

હાઈકોર્ટે 11 અન્ય દોષિતોને આપવામાં આવેલી આજીવન કેદની સજાને પણ સમર્થન આપ્યું હતું. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ફરિયાદ પક્ષે ગુજરાત અને કેરળમાં આતંકવાદી તાલીમ શિબિરોમાં અને કાવતરા માટે લોજિસ્ટિકલ સહાય પૂરી પાડવામાં તેમની ભૂમિકા સ્થાપિત કરી છે.

જુલાઈ 2008 ના વિસ્ફોટોમાં 56 લોકો માર્યા ગયા હતા
26 જુલાઈ, 2008 ના રોજ, અમદાવાદના વિવિધ વિસ્તારોમાં લગભગ 70 મિનિટના સમયગાળામાં 21 શ્રેણીબદ્ધ બોમ્બ વિસ્ફોટ થયા. આ વિસ્ફોટોમાં 56 લોકો માર્યા ગયા અને 200 થી વધુ ઘાયલ થયા. વિસ્ફોટો એવી હોસ્પિટલોમાં પણ થયા જ્યાં ઘાયલોને સારવાર માટે લઈ જવામાં આવી રહ્યા હતા. ભારતમાં આતંકવાદી હુમલા દરમિયાન તબીબી સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી હોવાની આ પહેલી ઘટના હતી.

હાઈકોર્ટે ફેબ્રુઆરી 2022 ના ખાસ કોર્ટના ચુકાદાને સમર્થન આપ્યું, દોષિતોની બધી અપીલોને ફગાવી દીધી. ખાસ કોર્ટે ઈન્ડિયન મુજાહિદ્દીનના 38 સભ્યોને મૃત્યુદંડ અને અન્ય 11 લોકોને આજીવન કેદની સજા ફટકારી. રાજ્ય સરકારે પણ દોષિતોને મૃત્યુદંડની માંગણી કરી હતી.

હાઈકોર્ટે એ પણ નોંધ્યું હતું કે કેટલાક દોષિતોનો ગુનાહિત રેકોર્ડ હતો અને કોઈએ પસ્તાવો દર્શાવ્યો ન હતો. કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું હતું કે જેલમાં તેમની સામે શિસ્તભંગના પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે સજામાં ઉદારતા દર્શાવતું કંઈ રેકોર્ડ પર નથી. હાઈકોર્ટે દોષિતો પર લાદવામાં આવેલા દંડને પણ સમર્થન આપ્યું હતું, અને કહ્યું હતું કે ગુનાની ગંભીરતા, જાહેર મિલકતને નુકસાન અને મોટા પાયે થયેલા મૃત્યુ અને ઇજાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સજા યોગ્ય હતી.

કોર્ટે ગુજરાત સરકારને 30 માર્ચ, 2027 પહેલા મૃતકોના પરિવારજનોને ₹10 લાખ અને ગંભીર રીતે ઘાયલ થયેલા લોકોને ₹5 લાખનું વળતર ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. દોષિતોમાં પ્રતિબંધિત સ્ટુડન્ટ્સ ઈસ્લામિક મૂવમેન્ટ ઓફ ઈન્ડિયાના ભૂતપૂર્વ નેતા સફદર નાગોરી અને ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, કેરળ અને ઉત્તરપ્રદેશ સહિત 11 રાજ્યોના તેમના સહયોગીઓનો સમાવેશ થાય છે.

78 લોકો પર કેસ ચલાવવામાં આવ્યો
આ કેસમાં 78 લોકો પર કેસ ચલાવવામાં આવ્યો. અમદાવાદ વિસ્ફોટો સંબંધિત 20 FIR અને સુરતમાં મળેલા ન ફૂટેલા બોમ્બ સંબંધિત 15 FIR સહિત કુલ 35 પોલીસ કેસને એકસાથે ભેગા કરવામાં આવ્યા હતા. ખાસ કોર્ટે આમાંથી 49 લોકોને દોષિત ઠેરવ્યા હતા.

ફેબ્રુઆરી 2022 માં ખાસ કોર્ટનો ચુકાદો પહેલો કેસ હતો જેમાં એક જ કેસમાં 38 દોષિતોને એક સાથે મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. અગાઉ, જાન્યુઆરી 1998 માં, તમિલનાડુની ટાડા કોર્ટે 1991 માં ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીની હત્યા કેસમાં તમામ 26 દોષિતોને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હતી.