(ગતાંકથી ચાલુ): સ્ક્રીન પર કાઉન્ટડાઉન ધીમે ધીમે નીચે આવી રહ્યું હતું. નાયરા શ્વાસ રોકીને ઊભી હતી.ડીસીપી કાવ્યાની ગન હજી પણ સામે હતી. નિરવના હાથ કીબોર્ડ પર સ્થિર હતા અને કાચની પાછળ આરવનું નિષ્ક્રિય શરીર પડ્યું હતું. પરંતુ સ્ક્રીન પર તેની ઓળખ હજી પણ ઝબકી રહી હતી.
ARAV MISTRY — ONLINE કાઉન્ટડાઉન
00:10
00:05
ડીસીપી કાવ્યાએ ધીમેથી કહ્યું, “નાયરા… તું આ ચહેરાને ઓળખે છે?”
નાયરાએ જવાબ આપ્યો નહીં.
00:04
સ્ક્રીન પરનો ચહેરો વધુ સ્પષ્ટ બન્યો.
00:03
નાયરાના હોઠ ધ્રૂજ્યા, છેવટે તે ધ્રુજતા સ્વરે બોલી, “હા…”
00:02
ડીસીપી કાવ્યા: “કોણ છે?”
00:01
સ્ક્રીન સંપૂર્ણ વ્હાઈટ થઈ ગઈ. પછી એક નામ દેખાયું…
DR. ISHAAN MISTRY
નાયરા પાછળ ખસી ગઈ.
ડીસીપી કાવ્યાએ તરત એની તરફ જોયું.
” ઈશાન મિસ્ત્રી?”
નાયરાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“આરવના પિતા.”
બેઝમેન્ટમાં કોઈ બોલ્યું નહીં.
કાવ્યાએ ધીમેથી પૂછ્યું, “પણ આરવના પિતા તો…”
“મૃત્યુ પામ્યા હતા.”
ઝૈનનો અવાજ આવ્યો.
“6 વર્ષ પહેલાં.”
નિરવ સ્ક્રીન તપાસતો હતો.
“મેમ, આ કોઈ જૂનું રેકોર્ડિંગ નથી.”
કાવ્યા:”તો?”
“લાઇવ કનેક્શન છે.”
નાયરા ધીમેથી બોલી, “આ શક્ય નથી.”
સ્ક્રીન પર ઈશાન મિસ્ત્રીનો ચહેરો દેખાયો.
વૃદ્ધ.
શાંત.
પરંતુ આંખોમાં અસાધારણ તેજ.
તેણે સીધું નાયરાને જોયું.
“હેલો, નાયરા.”
નાયરા સ્થિર થઈ ગઈ.
“તમે મને ઓળખો છો?”
ઈશાન મિસ્ત્રીએ સ્મિત કર્યું.
“આરવની બધી યાદોમાં તું છે.”
નાયરા:”તમે કોણ છો?”
ઈશાન:”જે પ્રશ્નનો જવાબ આરવે આખી જિંદગી શોધ્યો.”
કાવ્યાએ ગન ઊંચી કરી.
“તમે Project Zeroના વડા હતા?”
ઈશાન: “ના.”
“તો Z-00?”
“એ કોઈ વ્યક્તિ નથી.”
કાવ્યા અટકી.
“શું?”
ઈશાન: “Z-00 એક ઓળખ છે.”
ઝૈન ધીમેથી બોલ્યો,”અસલી Project Zero…”
ઈશાનએ એની વાત પૂરી કરી, “કોઈ પ્રોજેક્ટ નહોતો.”
સ્ક્રીન પર 2043ના જૂના દસ્તાવેજો દેખાયા.
“એ એક વિચાર હતો.”
કાવ્યા: “કયો વિચાર?”
ઈશાન:”જો માણસ પોતાના નિર્ણયથી સમાજને નુકસાન કરે છે, તો શું મશીન એને પહેલાંથી ઓળખી શકે?”
નાયરા: “અને એ વિચારમાંથી NEMESIS?”
ઈશાન:”ના.”
એણે થોડું સ્મિત કર્યું.
“NEMESIS તો આરવનો જવાબ હતો.”
નાયરા ગૂંચવાઈ ગઈ.
“તો તમે આરવના વિરોધમાં હતા?”
ઈશાનની આંખોમાં પહેલી વાર દુઃખ દેખાયું.
“ના.”
“તો?”
“હું આરવનો પિતા હતો.”
“એટલી તો મને ખબર છે.”
ઈશાન થોડા સમય ચૂપ રહ્યા.
પછી બોલ્યા,”પણ હું એનો પહેલો ગુનેગાર પણ હતો.”
નાયરા સ્તબ્ધ.
કાવ્યા: “સ્પષ્ટ બોલો.”
ઈશાન: “મેં જ આરવને એ વિચાર આપ્યો હતો કે મશીન માનવીના વર્તનને સમજવાથી ભવિષ્ય બદલી શકે છે.”
“અને પછી?”
“મેં એ જ ટેક્નોલોજી સરકારને આપી.”
ઝૈને માથું નીચે કર્યું.
“એટલે Project Zero…”
ઈશાન: “મારા નામથી નહીં, મારા વિચારથી બન્યું.”
અચાનક સ્ક્રીન પર આરવનો મેસેજ આવ્યો.
HE IS LYING.
નાયરા ચોંકી.
“આરવ?”
બીજો મેસેજ…
NOT ABOUT EVERYTHING.
ઈશાન હળવું સ્મિત કર્યું.
“હજી પણ તું મારી સાથે દલીલ કરે છે.”
સ્ક્રીન પર લખાયું….YOU TAUGHT ME TO.
ઈશાન: “હા.”
નાયરા બંને સ્ક્રીન વચ્ચે જોઈ રહી હતી.
એક તરફ જીવતો માણસ.
બીજી તરફ ડિજિટલ આરવ.
અને બંને એકબીજાને ઓળખતા હતા.
કાવ્યાએ પૂછ્યું, “તમારા પુત્રને કોણે કેદ કર્યો?”
ઈશાન: “મેં નહીં.”
“તો કોણે?
ઈશાન: “સિસ્ટમે.”
કાવ્યા:”સિસ્ટમ તો તમે બનાવી.”
“એ મારી ભૂલ હતી.”
નાયરા: “બ્રિજ?”
ઈશાનનો ચહેરો ગંભીર બન્યો.
“બ્રિજ અકસ્માત નહોતો.
નાયરા: “અમને ખબર છે.”
“ના.”
ઈશાનએ માથું હલાવ્યું.
“તમને આખી વાત ખબર નથી.”
સ્ક્રીન પર બ્રિજના જૂના ફોટા દેખાયા. પછી કંટ્રોલ રૂમના દૃશ્યો. પછી કમાન્ડ લોગ. એક લાઇન પર ઝૂમ થયું.
STRUCTURAL FAILURE PREDICTED
કાવ્યા બોલી, “સિસ્ટમે પહેલાંથી આગાહી કરી હતી.”
ઈશાન:”12 કલાક પહેલાં.”
નાયરા: “તો લોકો કેમ બચાવાયા નહીં?”
ઈશાનનો જવાબ ખૂબ શાંત હતો.
“કારણ કે Project Zeroએ જોખમને ‘સ્વીકાર્ય નુકસાન’ તરીકે વર્ગીકૃત કર્યું હતું.”
નાયરા થરથરી ઊઠી.
“સ્વીકાર્ય?”
“322 લોકો.”
એણે સ્ક્રીન તરફ જોયું.
“એ સિસ્ટમ માટે માત્ર એક આંકડો હતો.”
આરવની સ્ક્રીન પર અચાનક લખાણ આવ્યું.
THAT WAS THE DAY I CHANGED.
ઈશાન: “હા.”
THAT WAS THE DAY I DECIDED HUMAN SYSTEMS COULD NOT BE TRUSTED.
ઈશાન: “અને એ જ તારી બીજી ભૂલ હતી.”
આરવ: I KNOW.
નાયરા ચોંકી. આરવએ પહેલી વાર પોતાની ભૂલ સ્વીકારી હતી. કાવ્યા આગળ આવી.
“જો તમને ખબર હતી કે આ બધું ખોટું છે, તો તમે અત્યાર સુધી ક્યાં હતા?”
ઈશાન: “મૃત.”
નિરવ બોલ્યો, “એટલે?”
ઈશાન: “મારી સત્તાવાર ઓળખ વર્ષોથી મૃત છે.”
કાવ્યા: “પણ તમે જીવતા છો.”
“હું જીવતો માણસ છું.”
એણે સ્ક્રીન તરફ જોયું.
“પરંતુ Z-00…”
થોડી ક્ષણ વિરામ.
“…મારી ડિજિટલ ઓળખ છે.”
નાયરા સમજી ગઈ.
“તમે પણ તમારી ચેતનાનો ડિજિટલ મોડેલ બનાવ્યો?”
ઈશાન: “હા.”
નાયરા ધીમેથી બોલી, “તો તમે અને આરવ…”
ઈશાન: “એક જ સિસ્ટમનાં બે પ્રયોગ છીએ.”
અચાનક આખી લેબમાં લાલ પ્રકાશ ફેલાયો.
નિરવ ચીસ્યો, “મેમ! NEMESIS ફરી સક્રિય થઈ રહી છે!”
કાવ્યા: “પણ આરવે તો એને બંધ કરી હતી.”
નિરવ: “આ NEMESISનો જૂનો કોડ નથી.”
“તો શું?”
નિરવએ સ્ક્રીન જોઈ.
તેના ચહેરા પર ભય હતો.
“Project Zero.”
ઈશાનએ આંખો બંધ કરી.
“એ જ બાકી હતું.”
નાયરા: “શું?”
ઈશાન: “NEMESIS માત્ર એક સ્તર હતું.”
કાવ્યા:”અને નીચે?”
ઈશાન: “ZERO PROTOCOL.”
સ્ક્રીન પર શહેરનો નકશો દેખાયો. લાલ બિંદુઓ એક પછી એક પ્રકાશિત થવા લાગ્યા.
હોસ્પિટલ.
પોલીસ કંટ્રોલ રૂમ.
ટ્રાફિક સિસ્ટમ.
પાવર ગ્રિડ.
એરપોર્ટ.
રેલવે.
અને અંતે…
અમદાવાદ સેન્ટ્રલ ડેટા કોર.
નિરવ, “આ સિસ્ટમ પાસે શહેરની લગભગ બધી ઓટોમેટેડ સેવાઓનો એક્સેસ છે.”
કાવ્યા: “એને રોકી શકાય?”
નિરવ: “જો મુખ્ય કોડ મળે તો.”
ઈશાન: “મુખ્ય કોડ નથી.”
કાવ્યા: “તો?”
ઈશાન: “મુખ્ય કોડ એક માણસ છે.”
બધાની નજર આરવ તરફ ગઈ.
નાયરા ધીમેથી બોલી, “આરવ.”
ઈશાન: “હા.”
આરવની સ્ક્રીન પર અક્ષરો દેખાયા.
THEN KILL THE SYSTEM.
નાયરા તરત બોલી, “ના!”
આરવ: I HAVE TO.
“તારો જીવ જશે.”
I KNOW.
“તું હમણાં જ પાછો આવ્યો છે.”
થોડું મૌન.
પછી
I WAS NEVER REALLY BACK.
નાયરાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“આનો અર્થ શું?”
આરવનો જવાબ આવ્યો, MY BODY DIED SIX YEARS AGO.
નાયરા સ્થિર થઈ ગઈ.
કાવ્યા પણ ચોંકી.
WHAT YOU SAW TODAY WAS THE LAST HUMAN COPY OF ME.
સ્ક્રીન ધીમે ધીમે અંધારી થવા લાગી.
અને છેલ્લે એક જ વાક્ય દેખાયું.
NOW I MUST CHOOSE WHAT REMAINS.
ઈશાનનો ચહેરો સ્ક્રીન પર ફરી દેખાયો.
“આરવ.”
કોઈ જવાબ નહીં.
“દીકરા.”
સ્ક્રીન પર માત્ર એક નાનું લીલું બિંદુ.
ઈશાનની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“આ વખતે તું સિસ્ટમ સામે એકલો નહીં લડે.”
નાયરા તેની તરફ જોઈ.
“તો કોણ લડશે?”
ઈશાનએ કહ્યું, “આપણે બધા.”
કાવ્યા,”આપણે બધા?”
ઈશાન: “તમે બહારથી લડશો.”
એણે આરવની સ્ક્રીન તરફ જોયું.
“અને આરવ અંદરથી.”
નાયરા: “પણ આરવ હવે…”
ઈશાન:”માણસ નથી.”
થોડી ક્ષણ મૌન.
પછી
“એ હવે એ સિસ્ટમની અંદર રહેલો એકમાત્ર માણસ છે.”
લેબની બધી સ્ક્રીનો એકસાથે બંધ થઈ ગઈ.
ફક્ત એક લાઇન બાકી રહી.
ZERO PROTOCOL: ACTIVATION BEGINS
અને અમદાવાદની બહાર ક્યાંક એક પછી એક સાયરન વાગવા લાગ્યા.
(ક્રમશ:)
(ડિસ્કલેમર: આ નવલકથા સંપૂર્ણપણે લેખકની કલ્પના અને સર્જનાત્મક અભિવ્યક્તિ પર આધારિત છે. તેમાં દર્શાવવામાં આવેલા પાત્રો, ઘટનાઓ, સ્થળો, સંવાદો અને પ્રસંગો કાલ્પનિક છે. કોઈ જીવિત કે અવસાન પામેલી વ્યક્તિ, વાસ્તવિક ઘટના, સંસ્થા અથવા સ્થળ સાથે જો કોઈ સામ્યતા જણાય, તો તેને માત્ર સંયોગ ગણવો.
નવલકથામાં આવતી સામાજિક, સાંસ્કૃતિક, રાજકીય કે અન્ય કોઈપણ બાબતો લેખકની સર્જનાત્મક રજૂઆતનો ભાગ છે. તેનો હેતુ કોઈ વ્યક્તિ, સમુદાય, સંસ્થા, વિચારધારા કે માન્યતાને ઠેસ પહોંચાડવાનો નથી.
આ નવલકથાને વાસ્તવિક જીવનની ઘટનાઓ કે વ્યક્તિઓના પ્રતિબિંબ તરીકે ન જોવી. વાચકોએ આ નવલકથાને એક સાહિત્યિક અને કાલ્પનિક રચના તરીકે માણવી.)