ગુજરાત હાઈકોર્ટે મંગળવારે આમ આદમી પાર્ટી (AAP) ના કન્વીનર અરવિંદ કેજરીવાલની અપીલ ફગાવી દીધી જેમાં તેમણે ગુજરાત યુનિવર્સિટીના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની શૈક્ષણિક ડિગ્રી જાહેર કરવાના નિર્દેશને રદ કરવાના આદેશને પડકાર્યો હતો.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સુનિતા અગ્રવાલ અને ન્યાયાધીશ ડી.એન. રેની બનેલી ડિવિઝન બેન્ચે સિંગલ જજના આદેશને માન્ય રાખ્યો. બેન્ચને 2016ના આદેશને રદ કરવા અને કેજરીવાલ પર 25,000 દંડ લાદવાના કેન્દ્રીય માહિતી પંચ (CIC)ના નિર્ણયમાં દખલ કરવાનો કોઈ આધાર મળ્યો નથી.
હાઈકોર્ટે તેના આદેશમાં શું કહ્યું?
હાઈકોર્ટે તેના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, “હાલના કેસના તમામ તથ્યો અને પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં લેતા પડકારવામાં આવેલા ચુકાદામાં અપીલકર્તાની કોઈપણ દલીલમાં કોઈ અચોક્કસતા જોવા મળી નથી. તેથી, અપીલ ફગાવી દેવામાં આવે છે અને ખર્ચ અંગે કોઈ વધુ આદેશ આપવામાં આવી રહ્યો નથી.”
સીઆઈસીના આદેશને બાજુ પર રાખીને, હાઈકોર્ટની સિંગલ જજ બેન્ચે 31 માર્ચ, 2023 ના રોજ કેજરીવાલ પર 25,000 નો દંડ પણ ફટકાર્યો હતો અને આરટીઆઈ જોગવાઈઓનો દુરુપયોગ કરવા બદલ તેમને ઠપકો આપ્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેમનું વલણ ગંભીર નથી.
દંડ લાદવાના આધારને પડકારવામાં આવ્યો હતો
તેમની અપીલની સુનાવણી દરમિયાન, કેજરીવાલના વકીલ, અભિષેક મનુ સિંઘવીએ દંડ લાદવાના આધારને પડકાર્યો હતો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે તેમના ક્લાયન્ટે પીએમ મોદીની ડિગ્રી મેળવવા માટે સતત આગ્રહ રાખ્યો ન હતો, જેમ કે સિંગલ જજ બેન્ચે કહ્યું હતું.
તેમણે દલીલ કરી હતી કે સીઆઈસીએ સુઓમોટુ કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી અને ઔપચારિક અરજીને બદલે પત્રના આધારે તેમને પ્રતિવાદી બનાવ્યા હતા.
વધુમાં, ગુજરાત યુનિવર્સિટીએ સિંગલ જજ બેન્ચ સમક્ષ જણાવ્યું હતું કે ડિગ્રી પહેલાથી જ ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ હતી. જો કે, સિંગલ જજ બેન્ચ સમક્ષ તેમની સમીક્ષા અરજીમાં, કેજરીવાલના વકીલોએ જણાવ્યું હતું કે તે ક્યારેય ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી ન હતી. આ દલીલને ફગાવી દેવામાં આવી હતી.
કેજરીવાલના વકીલે દલીલ કરી હતી કે જો ડિગ્રી ખરેખર ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ છે, કદાચ ગુજરાત યુનિવર્સિટી દ્વારા તેના જાહેર મહત્વને કારણે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હોય, તો તે RTI કાયદાના દાયરામાં આવવી જોઈએ, જેનાથી કાર્યવાહીનું કારણ દૂર થાય.
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ શું દલીલ કરી?
યુનિવર્સિટી વતી હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ દલીલ કરી હતી કે કેજરીવાલે સતત કેસનો પીછો કર્યો અને સંસ્થાને બદનામ કરવા માટે પ્રેસ કોન્ફરન્સ પણ કરી.
તેમણે દલીલ કરી હતી કે હાઇકોર્ટે RTI કાયદાનો દુરુપયોગ ન થાય અને સરકારી અધિકારીઓનો કિંમતી કાર્યકાળ કાયદાના હેતુને પૂર્ણ ન કરતી વિનંતીઓનો સામનો કરવામાં બગાડ ન થાય તેની ખાતરી કરવા માટે અપીલ કરવા બદલ કેજરીવાલ પર દંડ લાદવો જોઈએ.
કેજરીવાલે માંગ કરી હતી કે ડિગ્રી જાહેર કરવામાં આવે
2016 માં, કેજરીવાલે CIC ને પત્ર લખીને માંગ કરી હતી કે વડા પ્રધાનની ડિગ્રી જાહેર કરવામાં આવે. એપ્રિલ 2016 માં, તત્કાલીન CIC એમ.શ્રીધર આચાર્યુલુએ દિલ્હી યુનિવર્સિટી અને ગુજરાત યુનિવર્સિટીને કેજરીવાલને PM મોદીને આપવામાં આવેલી ડિગ્રી વિશે માહિતી પૂરી પાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
ત્રણ મહિના પછી, જ્યારે યુનિવર્સિટીએ આ આદેશને હાઇકોર્ટમાં અપીલ કરી, ત્યારે હાઇકોર્ટે CIC ના આદેશ પર સ્ટે આપ્યો. CIC નો આ આદેશ કેજરીવાલે એક પત્ર લખ્યાના એક દિવસ પછી આવ્યો જેમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમને પોતાના વિશેના સરકારી રેકોર્ડ જાહેર કરવા સામે કોઈ વાંધો નથી અને કમિશન મોદીની શૈક્ષણિક લાયકાત વિશેની માહિતી કેમ છુપાવવા માંગે છે તે અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો.
પત્રના આધારે, CIC એ યુનિવર્સિટીને કેજરીવાલને PM મોદીની શૈક્ષણિક લાયકાતના રેકોર્ડ પૂરા પાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો. યુનિવર્સિટીએ CIC ના આદેશનો સખત વિરોધ કર્યો, અને કહ્યું કે કોઈની બેજવાબદાર અને બાલિશ જિજ્ઞાસાને માહિતી અધિકાર (RTI) કાયદા હેઠળ જાહેર હિત ગણી શકાય નહીં.
મે 2016 માં, ગુજરાત યુનિવર્સિટીના તત્કાલીન કુલપતિ, એમ.એન. પટેલે જાહેરાત કરી કે પીએમ મોદીએ 1983 માં 62.3 ટકા ગુણ સાથે બાહ્ય વિદ્યાર્થી તરીકે રાજકીય વિજ્ઞાનમાં એમએ પૂર્ણ કર્યું હતું.
ડિગ્રીને તેની વેબસાઇટ પર પોસ્ટ કરવા ઉપરાંત, GU એ CIC ના આદેશને હાઇકોર્ટમાં પણ પડકાર્યો, જ્યાં એક સિંગલ બેન્ચે CIC ના નિર્દેશને રદ કર્યો અને ન્યાયિક સક્રિયતામાં જોડાવા બદલ કેજરીવાલને ઠપકો આપ્યો, અને કેજરીવાલ પર 25,000 નો દંડ પણ ફટકાર્યો. ત્યારબાદ કેજરીવાલે સિંગલ જજના આદેશને હાઇકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ પડકાર્યો.