ટાટા સન્સનું લિસ્ટિંગ અટકશે? ટાટા ટ્રસ્ટે મૂક્યો મોટો મર્જર પ્લાન, જાણો શું છે સમગ્ર યોજના

ટાટા સન્સને સ્ટોક એક્સચેન્જ પર લિસ્ટ થવાથી રોકવા માટે ટાટા ટ્રસ્ટ્સે હવે મહત્વનું પગલું ભર્યું છે. ટાટા ટ્રસ્ટે ટાટા ગ્રુપની બે કંપનીઓને ટાટા સન્સમાં મર્જ કરવાની દરખાસ્ત કરી છે. આ પુનર્ગઠનનો મુખ્ય હેતુ ટાટા સન્સને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપની (NBFC) અને કોર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કંપની (CIC)ના નિયમનકારી માળખામાંથી બહાર લાવવાનો છે.

ટાટા ટ્રસ્ટે શું પ્રસ્તાવ મૂક્યો?

ટાટા ટ્રસ્ટના પ્રસ્તાવ મુજબ ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સિસ્ટમ્સ સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (TESS) અને ટાટા કન્સલ્ટિંગ એન્જિનિયર્સ (TCE) નું ટાટા ગ્રુપની હોલ્ડિંગ કંપની ટાટા સન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (TSPL) સાથે મર્જર કરવામાં આવશે.

ટાટા ટ્રસ્ટ ટાટા સન્સમાં લગભગ 66 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. ટ્રસ્ટે અગાઉ પણ ટાટા સન્સને અનલિસ્ટેડ ખાનગી કંપની તરીકે જાળવી રાખવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. જુલાઈ 2025માં ટાટા ટ્રસ્ટ્સે આ દિશામાં તમામ શક્ય પ્રયાસો કરવાનો સર્વાનુમતે ઠરાવ કર્યો હતો.

મર્જરથી ટાટા સન્સના નાણાકીય માળખામાં શું બદલાશે?

31 માર્ચ, 2026ના નાણાકીય આંકડા મુજબ, પ્રસ્તાવિત મર્જર બાદ નવી સંયુક્ત કંપનીના નાણાકીય માળખામાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થઈ શકે છે.

ઓપરેટિંગ આવક: આશરે 1,05,043 કરોડ થવાની ધારણા છે, જે કુલ આવકના 64.3 ટકા જેટલી હશે.
નાણાકીય સંપત્તિમાંથી આવક: આશરે 40,072 કરોડ.
ચોખ્ખી સંપત્તિ: આશરે 2,00,158 કરોડ.
ગ્રુપ કંપનીઓમાં રોકાણ: આશરે 1,77,120 કરોડ.

ટાટા ટ્રસ્ટના જણાવ્યા મુજબ, મર્જર બાદ ગ્રુપ કંપનીઓમાં રોકાણનું પ્રમાણ કુલ નેટવર્થના 90 ટકાથી નીચે આવી શકે છે, જ્યારે ઓપરેટિંગ આવક 50 ટકાથી વધુ રહેવાની શક્યતા છે.

આ માળખું ટાટા સન્સને CIC અને NBFCના મુખ્ય માપદંડોમાંથી બહાર લાવવામાં મદદ કરી શકે છે અને પરિણામે કંપની પોતાનું CIC રજિસ્ટ્રેશન સરેન્ડર કરવાની દિશામાં આગળ વધી શકે છે.

આખો મામલો ક્યાંથી શરૂ થયો?

ટાટા સન્સના લિસ્ટિંગનો મુદ્દો મુખ્યત્વે RBIના નિયમનકારી માળખાને કારણે ચર્ચામાં આવ્યો છે.

2022માં RBIએ ટાટા સન્સને ‘Upper Layer NBFC’ તરીકે વર્ગીકૃત કરી હતી. આ વર્ગમાં આવતી કંપનીઓ માટે સ્ટોક એક્સચેન્જ પર લિસ્ટિંગ સંબંધિત નિયમો લાગુ પડે છે.

ટાટા સન્સે NBFC માળખામાંથી બહાર નીકળવાની વિનંતી કરી હતી, પરંતુ RBIએ તે વિનંતી સ્વીકારી ન હતી. ત્યારથી ટાટા સન્સને અનલિસ્ટેડ રાખવા માટે વૈકલ્પિક માળખું શોધવાની પ્રક્રિયા મહત્વપૂર્ણ બની છે.

જૂના બિઝનેસ મોડલ તરફ વળવાનો પ્રયાસ?

પ્રસ્તાવિત પુનર્ગઠનને ટાટા ગ્રુપના જૂના માળખા સાથે પણ જોડવામાં આવી રહ્યું છે.

2004 પહેલાં ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ (TCS) ટાટા સન્સનો જ એક વિભાગ હતો. TCSને અલગ કર્યા બાદ ટાટા સન્સના બિઝનેસ અને નાણાકીય માળખામાં મોટો ફેરફાર થયો હતો.

હવે TESS અને TCEના મર્જરનો પ્રસ્તાવ ટાટા સન્સને વધુ ઓપરેટિંગ બિઝનેસ સાથે જોડાયેલી હોલ્ડિંગ કંપની તરીકે પુનર્ગઠિત કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે.

શું RBIની મંજૂરી મળશે?

હાલમાં આ માત્ર પ્રસ્તાવના તબક્કે છે. ટાટા ટ્રસ્ટ્સે ટાટા સન્સના બોર્ડને દરખાસ્ત પર વિચાર કરવા અને જરૂરી પ્રક્રિયા શરૂ કરવા વિનંતી કરી છે.

મર્જરને આગળ વધારવા માટે RBI (NBFC – Voluntary Amalgamation) Directions, 2025 હેઠળ RBI પાસેથી જરૂરી નો-ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) મેળવવું પડશે.

જો નિયમનકારી મંજૂરીઓ મળે અને મર્જર સફળતાપૂર્વક અમલમાં આવે, તો ટાટા સન્સને અનલિસ્ટેડ ખાનગી કંપની તરીકે જાળવી રાખવાનો રસ્તો સરળ બની શકે છે.

હાલમાં જોકે અંતિમ નિર્ણય RBIની મંજૂરી, ટાટા સન્સના બોર્ડની કાર્યવાહી અને અન્ય જરૂરી નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓ પર નિર્ભર રહેશે.