ભારતે સોમવારે સિંધુ જળ સંધિ સંબંધિત વિશ્વ બેંક દ્વારા નિયુક્ત મધ્યસ્થી અદાલતના નિર્ણયને નકારી કાઢ્યો, તેને ગેરકાયદેસર રીતે રચાયેલી સંસ્થા ગણાવી. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ભારતના સાર્વભૌમ નિર્ણયો પર કોર્ટનો કોઈ અધિકારક્ષેત્ર નથી અને સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાનો ભારતનો નિર્ણય અમલમાં છે. મધ્યસ્થી અદાલતે જણાવ્યું હતું કે પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ સંધિને સ્થગિત કરવા માટે ભારત દ્વારા આપવામાં આવેલા આધારો અપૂરતા છે અને સંધિ સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં છે.
ભારત કોર્ટની રચના પર સવાલ ઉઠાવે છે
વિદેશ મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ બેંકે સંધિની શરતોનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન કરીને આ કહેવાતી મધ્યસ્થી અદાલતની રચના કરી છે. ભારત આ કહેવાતી અદાલતના નિર્ણયને નકારી કાઢે છે, જેમ તેણે અગાઉ આ “ગેરકાયદેસર રીતે રચાયેલી” સંસ્થાના તમામ અવલોકનો અને નિર્ણયોને નકારી કાઢ્યા છે. ભારતે ક્યારેય આ કહેવાતા મધ્યસ્થી ટ્રિબ્યુનલના અસ્તિત્વને માન્યતા આપી નથી, જે કાયદાની નજરમાં ગેરકાયદેસર છે, અને સતત કહ્યું છે કે આ કથિત મધ્યસ્થી સંસ્થાની સ્થાપના જ સિંધુ જળ સંધિનું ગંભીર ઉલ્લંઘન છે.
ભારત કાર્યવાહીમાં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કરે છે
વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, “ભારતે ક્યારેય આ સંસ્થા સમક્ષ દલીલ કરી નથી અને તેના અગાઉના કોઈપણ નિર્ણયો અથવા અવલોકનો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે. ભારત ક્યારેય આ સંસ્થા સમક્ષ હાજર થયું નથી અને તેના અગાઉના કોઈપણ નિર્ણયોની નોંધ લેવાનો ઇનકાર કર્યો છે.” વિદેશ મંત્રાલયે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ મધ્યસ્થી ટ્રિબ્યુનલનો ભારતના સાર્વભૌમ નિર્ણયો પર કોઈ અધિકારક્ષેત્ર નથી. હાલમાં અથવા ભવિષ્યમાં તેના દ્વારા આપવામાં આવેલા કોઈપણ નિર્ણયની તેના દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા પ્રોજેક્ટ્સ સંબંધિત ભારતની કાર્યવાહી પર કોઈ અસર પડશે નહીં.
કોર્ટે સંધિને સ્થગિત કરવાના ભારતના નિર્ણયને સ્વીકાર્યો નથી
વિદેશ મંત્રાલયનું આ નિવેદન મધ્યસ્થી અદાલતે જણાવ્યું હતું કે ભારતે જે આધારો પર સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે તે તેને સ્થગિત કરવા અથવા સમાપ્ત કરવાને યોગ્ય ઠેરવતા નથી તેના કલાકો પછી આવ્યું છે. તેથી, સિંધુ જળ સંધિ સંપૂર્ણપણે અમલમાં રહે છે અને ભારતે સંધિ હેઠળ તેની જવાબદારીઓનું પાલન કરવું જોઈએ.
પહેલગામ હુમલા પછી ભારતે સંધિ સ્થગિત કરી દીધી
ગયા વર્ષે એપ્રિલમાં પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી ભારતે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ત્યારથી, પાકિસ્તાની નેતાઓ વારંવાર પાણીને તેમની “લાલ રેખા” ગણાવી રહ્યા છે અને ભારતના પગલાને “યુદ્ધનું કૃત્ય” કહેવાની ધમકી આપી રહ્યા છે.