ગઈકાલે નેપાળમાં ધસી આવેલા પૂરના પ્રકોપમાં ભારે તબાહી મચી છે. સંખ્યાબંધ લોકોના જીવ ગયા છે અને સેંકડો લોકો ગૂમ છે. વાહનો, મકાનો, પૂલો, સરકારી સંકુલો તણાઈ ગયા છે અને અનેક વિકાસ સંકુલો બરબાદ થઈ ગયા છે.
ગઈકાલે સવારે નેપાળ-તિબેટ સરહદ પર અચાનક આવેલા પૂરમાં 270 લોકોના મોત થયા હોવાના અહેવાલો છે. મૃતાંક ઝડપથી વધી રહ્યો છે. જ્યારે 1,000 થી વધુ લોકો હજુ પણ ગુમ છે. પૂરના કારણે 19 પુલ, આશરે 40 કિલોમીટર રસ્તા અને 13 જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટનો નાશ થયો હતો. પૂરના પાણી 30 ફૂટ સુધી વધી ગયા હતા, જેના કારણે ઘરો, વાહનો અને સરકારી માળખાં તણાઈ ગયા હતા. શરૂઆતમાં, એવું માનવામાં આવતું હતું કે પૂર પહેલા ભૂકંપ આવ્યો હતો, પરંતુ યુએસ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણના અહેવાલ મુજબ પર્વતનો મોટો ભાગ ચીનની બાજુમાં લેંડે નદીમાં નીચે સરકી ગયો હતો. 5.2 ની તીવ્રતાના ભૂકંપ જેવો અનુભવ થતો આ ભૂસ્ખલન, ત્યારબાદ લેંડે નદીમાંથી પાણી અને કાટમાળનો પૂર ભોટેકોશી અને ત્રિશુલી નદીઓમાં મોકલ્યો, જેના કારણે પૂર આવ્યું. પ્રવાહ એટલો મજબૂત હતો કે તે લગભગ 150 કિલોમીટર દૂર ચિતવાન સુધી લોકો અને કાટમાળને વહાવી ગયો હતો.
ખરાબ હવામાન અને તૂટેલા રસ્તાઓ વચ્ચે બચાવ કાર્યકરો કાટમાળ નીચે ફસાયેલા લોકોને શોધી રહ્યા છે. કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા પર ગયેલા ઘણા યાત્રાળુઓ પણ પૂરમાં ફસાઈ ગયા હતા. નેપાળમાં ગુમ થયેલા લોકોમાં 466 વિદેશીઓ અને 113 નેપાળીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં 300 ભારતીયોનો સમાવેશ થાય છે.
નેપાળી મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, પૂરમાં આશરે 200 અબજ નેપાળી રૂપિયાના માળખાકીય સુવિધાઓનો નાશ થયો. અગાઉ, નેપાળના વિદેશ પ્રધાન શિશિર ખાનાલે સંસદમાં જણાવ્યું હતું કે સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે 8.37 વાગ્યે તિબેટમાં ભૂકંપ આવ્યો હતો અને ત્રણ મિનિટ પછી અચાનક પૂર આવ્યું હતું. અહેવાલો અનુસાર, ભૂકંપને કારણે હિમનદી તળાવ ફાટ્યું હોઈ શકે છે, જેના કારણે અચાનક પૂર આવ્યું હતું. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ભોટે કોશી નદીમાં પૂરનું પાણી ઝડપથી વધ્યું હતું, જેનાથી તિબેટની સરહદે આવેલા રાસુવા અને ધાડિગ જિલ્લાઓ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયા હતા.
નેપાળની રાષ્ટ્રીય આપત્તિ જોખમ ઘટાડા અને વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે નેપાળ-તિબેટ સરહદ પર સ્થિત લેન્ડી નદીમાં પાણી અને પથ્થરમારા વધવાથી, રાસુવા જિલ્લાના સરહદી શહેર તિમુરમાં ભોટે કોશી દ્વારા ત્રિશુલી નદીમાં ગંભીર પૂર આવ્યું હતું. ત્યારબાદ પૂરનું પાણી નદી દ્વારા નુવાકોટ, ચિતવાન, ગોરખા, તાનાહુન અને નવલપરાસી પૂર્વ જેવા અન્ય જિલ્લાઓમાં ફેલાઈ ગયું, જે રાજધાની કાઠમંડુથી આશરે 70 થી 200 કિલોમીટર દૂરના વિસ્તારોને ઘેરી લે છે.
નેપાળના ઘણા વિડિઓઝ વિનાશના સાક્ષી છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોના વીડિયોમાં કાદવ, ખડકો અને કાટમાળથી ભરેલું પાણી સરહદી વિસ્તારમાં ઝડપથી વહેતું જોવા મળ્યું હતું. ઇમારતો અને વાહનો તરફ જોરદાર પ્રવાહ વહેતો હોવાથી લોકો ભાગતા જોવા મળ્યા હતા. એક વિડિઓમાં ચાર માળની ઇમારત એક ઝટપટમાં વહી ગઈ હતી. બીજા વિડિઓમાં પાણીના તીવ્ર દબાણથી એક લાંબો પુલ બે ભાગમાં વિભાજીત થતો જોવા મળ્યો હતો. અન્ય વીડિયોમાં ઘણાં પુલ તૂટી પડતા અને તીવ્ર પ્રવાહથી વહી જતા દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. એક વીડિયોમાં, કાદવવાળું પાણી ઝડપથી એક પુલને ઘેરી લે છે અને લગભગ 30 સેકન્ડમાં તેને વહાવી દે છે.
અગાઉ, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહ સાથે ફોન પર વાત કરી હતી અને પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે શક્ય તમામ માનવતાવાદી સહાયની ખાતરી આપી હતી. ભારતે પડોશી દેશને રાહત સામગ્રીનો પહેલો જથ્થો પણ મોકલ્યો છે. દરમિયાન, કાઠમંડુમાં ભારતીય દૂતાવાસે અચાનક પૂરથી પ્રભાવિત ભારતીય નાગરિકો માટે સહાય અને માહિતી માટે હેલ્પલાઇન નંબરો જાહેર કર્યા છે. ઠ પર એક પોસ્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે લોકો +977 985 131 6807 અથવા +977 970 910 7500 પર સંપર્ક કરી શકે છે.
ભારતીય દૂતાવાસે બીજી પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે તે નેપાળમાં અચાનક પૂરથી પ્રભાવિત ભારતીય નાગરિકોના તાત્કાલિક બચાવ અને રાહત સુનિશ્ચિત કરવા માટે નેપાળ સરકારના સંબંધિત અધિકારીઓ સાથે સંપર્કમાં છે. વધુમાં, નેપાળ સરકાર સાથે સંકલનમાં બચાવ અને રાહત કામગીરીને મજબૂત બનાવવામાં આવી રહી છે. નેપાળ ટુરિઝમ બોર્ડે મદદ માટે ટોલ-ફ્રી ઇમરજન્સી નંબર 1234, હોટલાઇન નંબર 1144 અને ટુરિસ્ટ પોલીસ નંબર 9851289445 પણ જારી કર્યો છે. ચીનમાં ભારતીય દૂતાવાસે એક હેલ્પલાઇન નંબર 0087 185 1428 4905 પણ જારી કર્યો છે, જેનો સંપર્ક વોટ્સએપ દ્વારા પણ કરી શકાય છે.
ઇશા ફાઉન્ડેશને અહેવાલ આપ્યો હતો કે તેના 77 સભ્યો ગુમ છે. એક નિવેદનમાં, ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક સદગુરૂએ જણાવ્યું હતું કે, ઇમિગ્રેશન ઓફિસમાં રહેલા કોઈપણના ઠેકાણા અંગે કોઈ સત્તાવાર માહિતી મળી નથી. જોકે, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે 495 લોકો સુરક્ષિત રીતે પાછા ફર્યા છે. ચિતાજનક રીતે, નેપાળ સરકારે જણાવ્યું છે કે ઇમિગ્રેશન સેન્ટરના કર્મચારીઓનો સંપર્ક થઈ શકતો નથી.
તમિલનાડુના અધિકારીઓએ અહેવાલ આપ્યો છે કે 37 ગુમ થયેલા પ્રવાસીઓ તંજાવુરના છે. ઉત્તર પ્રદેશ અને કેરળ સહિત અન્ય ઘણાં ભારતીય રાજ્યોએ પણ હેલ્પલાઇન નંબર જારી કર્યા છે, તેમને ડર છે કે તેમના રાજ્યોના રહેવાસીઓ નેપાળમાં ફસાયેલા લોકોમાં હોઈ શકે છે. ભારતીયો અને દ્વવેઈ ઉપરાંત, બાકીના ગુમ થયેલા પ્રવાસીઓ બે ડઝનથી વધુ દેશોના છે, જેમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, મલેશિયા, બ્રિટન, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને નેધરલેન્ડનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, વિદેશ પ્રધાન શિશિર ખાનાલે પ્રતિનિધિ ગૃહમાં જણાવ્યું હતું કે 44 નેપાળી આર્મી સૈનિકો સહિત 80 સુરક્ષા કર્મચારીઓ વિવિધ સ્થળોએ ગુમ થયા છે.