E20 પેટ્રોલની ગુણવત્તા અંગે સતત પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે. હાલમાં સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા વીડિયો ફરતા થઈ રહ્યા છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે E20 પેટ્રોલમાં ભેળસેળ થઈ રહી છે. હવે, આ દાવાઓ વચ્ચે, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય પહેલીવાર આગળ આવ્યું છે અને પોતાની સ્પષ્ટતા રજૂ કરી છે.
મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલની ગુણવત્તાનું સતત પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે બધી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMC) નિયમિતપણે ઇંધણની ગુણવત્તાનું નિરીક્ષણ કરી રહી છે.
સરકારે કઈ માહિતી આપી?
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, દેશભરના 87,000 થી વધુ રિટેલ આઉટલેટ્સ પર વર્ષમાં 8 થી 12 વખત ગુણવત્તા પરીક્ષણો કરવામાં આવે છે. વધુમાં, ક્લોરાઇડ અને સલ્ફાઇડ દૂષણ માટે 2,000 થી વધુ ઇંધણના નમૂનાઓનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.
સરકારનો દાવો છે કે નિરીક્ષણ દરમિયાન ક્લોરાઇડ દૂષણના ફક્ત બે કેસ મળી આવ્યા હતા. આ બે પેટ્રોલ પંપ પર ઇંધણનું વેચાણ તાત્કાલિક બંધ કરવામાં આવ્યું હતું. સરકારે ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈપણ રિટેલ આઉટલેટ પર ઇંધણ દૂષણની ફરિયાદો સાચી જણાશે, તો તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
ચકાસણી કેવી રીતે કરવામાં આવી રહી છે?
મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે બહુ-સ્તરીય ગુણવત્તા નિયંત્રણ પ્રણાલી લાગુ કરવામાં આવી છે. આ પ્રણાલી હેઠળ, પેટ્રોલ પંપ પર ઇંધણ પહોંચે તે પહેલાં જ પરીક્ષણ શરૂ થાય છે. ખરીદી સમયે ઇથેનોલની ગુણવત્તાની પ્રથમ તપાસ કરવામાં આવે છે.
ભારત સરકારના ડેટા અનુસાર, જુલાઈ 2024 થી જૂન 2026 વચ્ચે, ઇથેનોલ વહન કરતા 302 ટેન્કરો ગુણવત્તાના ધોરણોને પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ ગયા. આ ટાંકીઓમાં આશરે 10,500 કિલોલિટર ઇથેનોલ હતું, જેને તાત્કાલિક નકારી કાઢવામાં આવ્યું હતું. સરકાર જણાવે છે કે નબળી-ગુણવત્તાવાળા ઇથેનોલને સપ્લાય ચેઇનમાં આગળ વધે તે પહેલાં જ બંધ કરી દેવામાં આવે છે.
સરકારે એમ પણ કહ્યું હતું કે ગુણવત્તા પરીક્ષણો પાસ કર્યા પછી પણ, ઇથેનોલને દૂષણની શક્યતા ઘટાડવા માટે અલગ સ્ટોરેજ સુવિધામાં રાખવામાં આવે છે.
સરકારને આ સ્પષ્ટતા જારી કરવાની ફરજ પડી છે કારણ કે સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા વીડિયો ફરતા થઈ રહ્યા છે જેમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે E20 પેટ્રોલ વાહન માઇલેજ ઘટાડી રહ્યું છે અને બાઇક એન્જિનને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે. વિપક્ષ પણ સતત આ મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યો છે અને સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. આમ આદમી પાર્ટીએ પણ સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે મોદી સરકારે E20 નીતિ પાછી ખેંચી લેવી જોઈએ.