સરકારે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે જેનાથી ચીની હિસ્સો ધરાવતી કંપનીઓને ફાયદો થશે. નાણા મંત્રાલયે એક જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે જેમાં 10% સુધી ચીની હિસ્સો ધરાવતી વિદેશી કંપનીઓને FEMA હેઠળ ઓટોમેટિક રૂટ દ્વારા ભારતમાં રોકાણ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ નિર્ણય 1 મે, 2026 થી અમલમાં આવ્યો છે, અને સરકારે FEMA હેઠળના ફેરફારોને પણ સૂચિત કર્યા છે.
માર્ચમાં મંજૂર કરાયેલા નિયમો હવે અમલમાં
PTI ના અહેવાલ મુજબ, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળના કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે માર્ચમાં DPIIT ની 2020 ની પ્રેસ નોટ 3 માં ફેરફારોને મંજૂરી આપી હતી. આ અંતર્ગત, 10% સુધી ચીની અથવા હોંગકોંગ હિસ્સો ધરાવતી વિદેશી કંપનીઓ ભારતીય ક્ષેત્રોમાં ઓટોમેટિક રૂટ દ્વારા રોકાણ કરી શકે છે જ્યાં FDI ને મંજૂરી છે. હવે, FDI માં આ છૂટછાટ લાગુ કરવામાં આવી છે. જો કે, આ ક્ષેત્ર માટે નક્કી કરેલી શરતો પર આધાર રાખશે, જે કંપનીઓએ પાલન કરવું પડશે.
આ નિયમોને સમજો
જોકે, એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે સરળ FDI નિયમો ચીન, હોંગકોંગ અથવા ભારત સાથે જમીન સરહદ ધરાવતા અન્ય દેશોમાં સીધી નોંધાયેલી કંપનીઓ પર લાગુ થશે નહીં. આમાં ચીન, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, નેપાળ, ભૂતાન, મ્યાનમાર અને અફઘાનિસ્તાનનો સમાવેશ થાય છે.
પહેલાં, આ દેશોના શેરધારકો ધરાવતી વિદેશી કંપનીઓ, એક પણ શેર ધરાવતી હોવા છતાં, ભારતમાં કોઈપણ ક્ષેત્રમાં રોકાણ કરવા માટે સરકારની મંજૂરી મેળવવી જરૂરી હતી. હવે, ખાસ કરીને ચીન માટે નિયમોમાં થોડી છૂટછાટ આપવામાં આવી છે. ફેરફારો સ્પષ્ટ કરે છે કે લાભાર્થી માલિક મહત્વપૂર્ણ રહેશે, એટલે કે 10% થી વધુ હિસ્સો ધરાવતી વ્યક્તિ અથવા એન્ટિટીને મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવશે.
PMLA નિયમો અનુસાર, માલિકી હિતને નિયંત્રિત કરવાનો અર્થ એ છે કે કંપનીના શેર અથવા મૂડી અને નફાના 10% થી વધુની માલિકી. વધુમાં, સરકારી સૂચનામાં એ પણ જણાવાયું છે કે કોઈપણ બહુપક્ષીય બેંક અથવા ફંડ જેનો ભારત સભ્ય છે તેને કોઈ ચોક્કસ દેશની એન્ટિટી ગણવામાં આવશે નહીં, ન તો કોઈપણ દેશને ભારતમાં આવી બેંક અથવા ફંડના રોકાણનો લાભાર્થી માલિક ગણવામાં આવશે.
રિપોર્ટ મુજબ, એપ્રિલ 2000 થી ડિસેમ્બર 2025 સુધી ભારતમાં કુલ FDI ઇક્વિટી પ્રવાહમાં ચીન 23મા ક્રમે છે, જેનો હિસ્સો 0.32 ટકાનો સાધારણ છે, જે $2.51 બિલિયન જેટલો છે.
વીમા ક્ષેત્રમાં 100% FDI
નાણા મંત્રાલયે ઓટોમેટિક રૂટ હેઠળ વીમા ક્ષેત્રમાં 100% વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ (FDI) ને પણ સૂચિત કર્યું છે. ફોરેન એક્સચેન્જ મેનેજમેન્ટ (નોન-ડેટ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ) (બીજો સુધારો) નિયમો, 2026 જણાવે છે કે વીમા કંપનીઓ અને બ્રોકર્સ સહિત મધ્યસ્થીઓમાં ઓટોમેટિક રૂટ હેઠળ 100 ટકા વિદેશી રોકાણને મંજૂરી આપવામાં આવશે, જ્યારે જીવન વીમા નિગમ (LIC) માટે મર્યાદા 20 ટકા છે.