પશ્ચિમ એશિયા હાલમાં ખૂબ જ સંવેદનશીલ સમયગાળામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. સંઘર્ષ વચ્ચે યુદ્ધવિરામ અને વાટાઘાટોની આશા છે, પરંતુ તણાવ અને અસ્થિરતા સંપૂર્ણપણે ઓછી થઈ નથી. યુએસ-ઈરાન તણાવ વચ્ચે રાજદ્વારી પ્રયાસો તીવ્ર બન્યા છે, જેનાથી આ ક્ષેત્રમાં રાહતની આશા છે. દરમિયાન, ઇઝરાયલ અને લેબનોન વચ્ચે 10 દિવસના યુદ્ધવિરામના અમલીકરણથી પરિસ્થિતિ થોડી શાંત થઈ છે. દરમિયાન, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી બંધ થવાના સમાચારે વૈશ્વિક ચિંતા વધારી છે.
શું વેન્સ ઈરાન સાથે શાંતિ વાટાઘાટો માટે પાકિસ્તાન જશે? સસ્પેન્સ
સોમવારે પાકિસ્તાનની યાત્રા કરી રહેલા યુએસ પ્રતિનિધિમંડળના નેતૃત્વ અંગે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વ્હાઇટ હાઉસના વિરોધાભાસી નિવેદનોએ મૂંઝવણ ઊભી કરી છે. જ્યારે ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે તેઓ સુરક્ષા ચિંતાઓને કારણે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સને તેમના ખાસ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ સાથે બદલી નાખશે, અને જેરેડ કુશનર ટીમમાં જોડાશે, ત્યારે વ્હાઇટ હાઉસે સત્તાવાર રીતે વેન્સના પ્રસ્થાનની પુષ્ટિ કરી છે, જેના કારણે આ હાઇ-પ્રોફાઇલ મુલાકાતના રાજદ્વારી નેતૃત્વ અંગે ઊંડી મૂંઝવણ ઊભી થઈ છે.
ઈરાને પાકિસ્તાનની વાટાઘાટોમાં ભાગ લેવાનો ઇનકાર કર્યો
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધતો જ રહ્યો છે. સમાચાર એજન્સી તસ્નીમના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, તેહરાને પાકિસ્તાનમાં આગામી રાજદ્વારી વાટાઘાટોમાં પ્રતિનિધિમંડળ મોકલવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે. ઈરાની અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે જ્યાં સુધી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા ઈરાની બંદરો પર લાદવામાં આવેલી નૌકાબંધી અમલમાં રહેશે ત્યાં સુધી કોઈ વાટાઘાટો થશે નહીં.
ઉલ્લેખનીય છે કે 13 એપ્રિલ, 2026 થી અમલમાં આવેલી આ યુએસ નાકાબંધીના જવાબમાં, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને પણ ફરીથી બંધ કરી દીધી છે. જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ધમકી આપી છે કે જો યુએસ ટીમ સોમવાર સાંજ સુધીમાં ઇસ્લામાબાદ પહોંચે અને તેની માંગણીઓ પૂર્ણ ન કરે તો ઈરાની માળખાગત સુવિધાઓનો નાશ કરશે, ત્યારે ઈરાને નાકાબંધી હટાવવાની પૂર્વશરત બનાવીને રાજદ્વારી ગતિરોધને વધુ વધાર્યો છે.
ઈરાને અમેરિકાને ચેતવણી આપી, કહ્યું કે હોર્મુઝમાં નૌકાબંધી યુદ્ધ ગુનો
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ચાલુ છે. દરમિયાન, ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બકાઇએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક નિવેદન જારી કરીને ઈરાની બંદરો પર અમેરિકન નૌકાદળની નાકાબંધીને “ગેરકાયદેસર અને ગુનાહિત” ગણાવી હતી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે પાકિસ્તાન દ્વારા મધ્યસ્થી કરાયેલા યુદ્ધવિરામનું આ સીધું ઉલ્લંઘન માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન જ નથી કરતું પરંતુ યુદ્ધ અપરાધ પણ છે કારણ કે તે ઈરાની લોકો પર સામૂહિક સજા લાદે છે. આ પ્રતિક્રિયા યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન પર જહાજો પર ગોળીબાર કરીને યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવ્યા બાદ આવી છે.
વાટાઘાટો અંગે અનિશ્ચિતતા, આગામી બેઠકની તારીખ નક્કી નથી
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકા સાથે આગામી રાઉન્ડની વાટાઘાટો માટે હજુ સુધી કોઈ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી. એક ઈરાની અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે વધુ વાટાઘાટો શક્ય બને તે પહેલાં પહેલા એક સામાન્ય સમજણ અને માળખું સ્થાપિત કરવું જરૂરી છે. ગયા અઠવાડિયે ઇસ્લામાબાદમાં થયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય વાટાઘાટો કોઈ નક્કર પરિણામો સુધી પહોંચી શકી નથી. 1979ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિ પછી આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી વાટાઘાટો માનવામાં આવે છે. વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટેનો મુખ્ય માર્ગ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, વાટાઘાટો દરમિયાન એક મુખ્ય ચિંતાનો વિષય રહે છે. આ તણાવને કારણે આ ક્ષેત્રમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે, જેની અસર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો પર પડી છે.
યુદ્ધવિરામ છતાં દક્ષિણ લેબનોનમાં ઇઝરાયલી હુમલાઓ
યુદ્ધવિરામ છતાં દક્ષિણ લેબનોનમાં ઇઝરાયલી હુમલાઓ ચાલુ છે, જેનાથી તણાવ વધી રહ્યો છે
લેબનોનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધવિરામ છતાં, ઇઝરાયલી સેનાએ ફરી એકવાર દક્ષિણ પ્રદેશમાં હવાઈ અને તોપખાનાના હુમલા કર્યા છે. ઇઝરાયલી સૈન્યએ આ કાર્યવાહીને નવી યલો લાઇનની દક્ષિણમાં સ્થિત કથિત ધમકીઓ સામે પ્રતિ-પગલા તરીકે વર્ણવી હતી. અલ જઝીરાના અહેવાલ મુજબ, બેરૂતના એક સંવાદદાતાએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ઇઝરાયલે રવિવારે બે અલગ-અલગ હવાઈ હુમલાઓ સાથે અનેક ગામોમાં વારંવાર ગોળીબાર અને મશીનગનથી હુમલો કર્યો હતો.
પ્રથમ હુમલો હિઝબુલ્લાહ લડવૈયાઓને નિશાન બનાવ્યો હતો, જેઓ ઇઝરાયલના મતે, યલો લાઇનની નજીક આવી રહ્યા હતા પરંતુ તેને પાર કરી ન હતા. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આ પ્રવૃત્તિ લાઇનની ઉત્તરે થઈ હતી, તેની અંદર નહીં. બીજા હુમલામાં એક વ્યક્તિ નિશાન બની હતી જે યલો લાઇનની દક્ષિણમાં સ્થિત ટનલના પ્રવેશદ્વાર તરફ આગળ વધી રહી હતી. ઇઝરાયલી સૈન્યએ દાવો કર્યો હતો કે કાર્યવાહીમાં ટનલનો પ્રવેશદ્વાર પણ નાશ પામ્યો હતો. ઇઝરાયલી લશ્કરી પ્રવક્તાના જણાવ્યા મુજબ, આ હુમલાઓ યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન નહોતું અને સુરક્ષા કારણોસર કરવામાં આવ્યું હતું.
ઈરાનના હવાઈ ક્ષેત્રને તબક્કાવાર રીતે ફરીથી ખોલવાની તૈયારીઓ
આ દરમિયાન, ઈરાનથી મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે, જ્યાં દેશના નાગરિક ઉડ્ડયન સંગઠને ધીમે ધીમે તેના હવાઈ ક્ષેત્રને ફરીથી ખોલવાની યોજના જાહેર કરી છે. તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, ઈરાનના હવાઈ ક્ષેત્રને ચાર તબક્કામાં ફરીથી ખોલવામાં આવશે.
પ્રથમ તબક્કામાં ટ્રાન્ઝિટ ફ્લાઇટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવશે, ત્યારબાદ પૂર્વીય એરપોર્ટ્સથી ફ્લાઇટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવશે. ત્રીજા તબક્કામાં, તેહરાનના મેહરાબાદ અને ઇમામ ખોમેની એરપોર્ટ્સથી ફ્લાઇટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવશે, જ્યારે પશ્ચિમી એરપોર્ટ્સ પણ અંતિમ તબક્કામાં ફરીથી ખોલવામાં આવશે.
અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે ટિકિટ વેચાણ હાલમાં સ્થગિત છે અને મુસાફરોએ સત્તાવાર વેબસાઇટનો સંપર્ક કરવો પડશે.