ISRO એ ઇતિહાસ રચ્યો, 400 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે ભારતનું 100મું રોકેટ NVS-02 લોન્ચ કર્યું

ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ઇસરો) એ 100મું ઐતિહાસિક મિશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું. બુધવાર, 29 જાન્યુઆરી, સવારે 6:23 વાગ્યે, નેવિગેશન સેટેલાઇટ NVS-2 ને આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટાથી GSLV-F12 રોકેટ દ્વારા અવકાશમાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યો. આ મિશન ભારતીય અવકાશ કાર્યક્રમમાં બીજો એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થયું અને અવકાશ ક્ષેત્રમાં ભારતની આત્મનિર્ભરતા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું હતું.

નેવિગેશન સેટેલાઇટ NVS-02 (ઇસરો 100મું મિશન લોન્ચ) નું મહત્વ
નેવિગેશન સેટેલાઇટ NVS-02 એ ભારતીય નેવિગેશન સિસ્ટમ ‘નાવિક’ નો એક ભાગ છે, જેનો હેતુ ભારતીય ઉપખંડ અને તેના નજીકના પ્રદેશોને ચોકસાઇ નેવિગેશન સેવાઓ પૂરી પાડવાનો છે. આ ઉપગ્રહ દ્વારા, ભારત તેની સચોટ સ્થિતિ અને સમય સેવાઓમાં વધુ સુધારો કરશે. આ ઉપગ્રહનું વજન 2,250 કિલો છે અને તે L-1, L-5 અને S-બેન્ડમાં પેલોડ વહન કરે છે. આ પેલોડ્સ કૃષિ, કાફલાના સંચાલન અને સ્થાન-આધારિત સેવાઓમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

NVS-02 એ સેટેલાઇટ નેવિગેશનના ક્ષેત્રમાં એક મોટું પગલું 
NVS-02 ઉપગ્રહ એ નેવિગેશન (ISRO 100મું મિશન લોન્ચ) ક્ષેત્રમાં બીજું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે, કારણ કે તે ભારતીય ઉપખંડથી 1,500 કિલોમીટર સુધીના વિસ્તારમાં વપરાશકર્તાઓને સચોટ સમય, ગતિ અને સ્થિતિની માહિતી પ્રદાન કરશે. આ ઉપગ્રહ દ્વારા, ભારત તેના નેવિગેશન નેટવર્કની ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવશે.

ઈસરોના અધ્યક્ષના નેતૃત્વમાં ઐતિહાસિક મિશન
આ પ્રક્ષેપણ ISROના નવા અધ્યક્ષ વી. નારાયણનના નેતૃત્વમાં થયું હતું, જેમણે 13 જાન્યુઆરી, 2025 ના રોજ કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો. તેમણે મિશન પછી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો આભાર માન્યો અને કહ્યું કે ત્રીજા લોન્ચ પેડ માટે 400 કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં ભારે રોકેટ લોન્ચ કરવામાં મદદ કરશે. આ સફળતા સાથે, ISRO એ બીજી મહત્વાકાંક્ષી યોજના તરફ એક પગલું ભર્યું છે, જે ભારતને અવકાશ ક્ષેત્રમાં (ISRO 100મું મિશન લોન્ચ) આત્મનિર્ભર બનાવશે એટલું જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે તેની ઓળખને પણ મજબૂત બનાવશે.

NavIC એ ભારતનું પોતાનું GPS 
NVS-02 ઉપગ્રહ (ISRO 100મું મિશન લોન્ચ) ના પ્રક્ષેપણને ભારતીય નેવિગેશન સિસ્ટમ ‘NavIC’ ના વિસ્તરણ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. NavIC સિસ્ટમને ભારતનું પોતાનું GPS માનવામાં આવે છે, જે ભારતીય ઉપખંડ અને આસપાસના 1,500 કિલોમીટરના પ્રદેશ પર ચોક્કસ સ્થિતિ અને સમયની માહિતી પ્રદાન કરે છે.

પ્રોફેસર આર.સી. કપૂરેશું કહ્યું…
ભારતીય ખગોળ ભૌતિકશાસ્ત્ર સંસ્થાના ભૂતપૂર્વ વૈજ્ઞાનિક અને પ્રોફેસર, આર.સી. નેવિક સિસ્ટમને “ભારતનું પોતાનું GPS” ગણાવતા, કપૂરે કહ્યું કે આ સિસ્ટમ સાત ઉપગ્રહોના સમૂહ દ્વારા ચોક્કસ સ્થિતિ માહિતી પ્રદાન કરે છે. આ સિસ્ટમ રેન્જિંગ સિસ્ટમ અને રુબિડિયમ અણુ ઘડિયાળનો ઉપયોગ કરે છે જે ગ્રાઉન્ડ સ્ટેશન પર સ્થિત ઘડિયાળ સાથે સંકલિત છે.

ભવિષ્ય માટે મહત્વાકાંક્ષી યોજનાઓ
NVS-02 ઉપગ્રહના સફળ પ્રક્ષેપણ સાથે, ISRO તેની નેવિગેશન સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હેતુ ધરાવે છે. NavIC સિસ્ટમમાં ઉપગ્રહોની સંખ્યા વધારીને પાંચ કરવામાં આવી છે, જે ચોક્કસ સ્થિતિ સુધારવામાં મદદ કરશે. આ મિશન સાથે, ISRO (ISRO 100th Mission Launch) એ આત્મનિર્ભરતા તરફ વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે.

નેવિક સિસ્ટમમાં બે પ્રકારની સેવાઓ ઉપલબ્ધ 
ISRO અનુસાર, NavIC સિસ્ટમમાં બે પ્રકારની સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે, નાગરિક ઉપયોગ માટે સ્ટાન્ડર્ડ પોઝિશનિંગ સર્વિસ (SPS) અને વ્યૂહાત્મક હેતુઓ માટે પ્રતિબંધિત સર્વિસ (RS) (ISRO 100મું મિશન લોન્ચ). આ સિસ્ટમ 20 મીટરથી વધુ સારી પોઝિશનિંગ ચોકસાઈ અને 40 નેનોસેકન્ડથી વધુ સારી સમય ચોકસાઈ પ્રદાન કરે છે. આ ઉપરાંત, ISRO હવે NISAR પ્રોજેક્ટ તરફ પણ કામ કરી રહ્યું છે, જે એક પૃથ્વી નિરીક્ષણ ઉપગ્રહ છે અને ISROનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોંઘુ અને સૌથી મોટું મિશન છે, જે NASA સાથે મળીને કરી રહ્યું છે.

ભારત માટે ગર્વની ક્ષણ
ઈસરોનું 100મું મિશન માત્ર ભારત માટે ગર્વની ક્ષણ નથી પરંતુ તે સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતની વધતી જતી અવકાશ શક્તિને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ સફળતા પછી, અવકાશ સંશોધન (ઇસરો 100મું મિશન લોન્ચ) માં ભારતનું નામ વધુ તેજસ્વી બનશે, અને વૈશ્વિક મંચ પર ભારતીય અવકાશ કાર્યક્રમનું મહત્વ વધુ મજબૂત બનશે.