RTIમાં થયો ખૂલાસો, હવે માત્ર 12 સરકારી બેંક : ૨2118 શાખાઓ અસ્તિત્વમાં નથી

ભારતીય રિઝર્વ બેંકે માહિતીના અધિકાર હેઠળ જણાવ્યું છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૦-૨૧ ની ૧૦ સરકારી બેંકોની કુલ ૨,૧૧૮ બેંકિંગ શાખાઓ કાયમ માટે બંધ કરવામાં આવી છે અથવા તેમને બીજી બેંક શાખાઓમાં મર્જ કરી દેવામાં આવી છે.

આરટીઆઈના કાર્યકર ચંદ્રશેખર ગૌરે રવિવારે કહ્યું હતું કે રિઝર્વ બેંકે તેમને માહિતી અધિકાર અધિનિયમ હેઠળ આ માહિતી આપી છે. મળતી માહિતી મુજબ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૦-૨૧ માં શાખા બંધ અથવા મર્જરની પ્રક્રિયાને કારણે બેંક ઓફ બરોડાની મહત્ત્‌।મ ૧,૨૮૩ શાખાઓ સમાપ્ત થઈ.

આ પ્રક્રિયા સાથે સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના ૩૩૨, પંજાબ નેશનલ બેંકના ૧૬૯, યુનિયન બેંક ઓફ ઈન્ડિયાના ૧૨૪, કેનેરા બેંકના ૧૦૭, ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંકના ૫૩, સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના, ૪૩, ભારતીય બેંકના પાંચ અને મહારાષ્ટ્ર અને પંજાબ અને સિંધ બેંકની પ્રત્યેક એક-એક શાખા બંધ હતી.

રિપોર્ટિંગ સમયગાળા દરમિયાન આ બેંકોની કેટલી શાખાઓ કાયમ માટે બંધ રહી હતી અને કેટલી શાખાઓ અન્ય શાખાઓ સાથે મર્જ થઈ હતી તે વિગતોમાં સ્પષ્ટ નથી. રિઝર્વ બેંકે આરટીઆઈ હેઠળ જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૦-૨૧ માં બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને યુકો બેંકની કોઈ પણ શાખા બંધ કરવામાં આવી ન હતી, જે ૩૧ માર્ચે સમાપ્ત થઈ હતી.

આરટીઆઈ હેઠળ આપેલા જવાબમાં, જાહેર ક્ષેત્રની ૧૦ બેંકોની શાખાઓ બંધ કરવા અથવા અન્ય શાખાઓમાં મર્જ કરવાનું કોઈ કારણ આપવામાં આવ્યું નથી. પરંતુ ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૦ થી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની મહાવિલય યોજના લાગુ થયા પછી શાખાઓની સંખ્યાના તર્કસંગતકરણને સૌથી મોટું કારણ માનવામાં આવે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં સરકારે ૧૦ સરકારી બેંકોને જોડીને તેમને ચાર મોટી બેંકોમાં પરિવર્તિત કરી હતી. આ પછી સરકારી ક્ષેત્રની બેંકોની સંખ્યા ઘટીને ૧૨ થઈ ગઈ છે. ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૦ થી ઓરિએન્ટલ બેંક ઓફ કોમર્સ અને યુનાઇટેડ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા હેઠળ પંજાબ નેશનલ બેંક , સિન્ડિકેટ બેંકને કેનરા બેંક, આંધ્ર બેંક અને કોર્પોરેશન બેંકને યુનિયન બેંક ઓફ ઇન્ડિયા અને અલ્હાબાદ બેંક ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૦ સુધી ઇન્ડિયન બેંકમાં મર્જ કરવામાં આવી હતી.

દરમિયાન, ઓલ ઇન્ડિયા બેંક એમ્પ્લોઇઝ યુનિયનના જનરલ સેક્રેટરી સીએચ વેંકટચલમે જણાવ્યું હતું કે સરકારી ક્ષેત્રની બેંક શાખાઓની ઘટના ભારતના બેંકિંગ ઉદ્યોગ તેમ જ સ્થાનિક અર્થતંત્રના હિતમાં નથી અને મોટી વસ્તીને ધ્યાનમાં રાખીને દેશમાં બેંક શાખાઓનું વિસ્તરણ જરૂરી છે.

વેંકટચલમે કહ્યું કે, ’સરકારી ક્ષેત્રની બેંકોની શાખાઓ ઘટવા સાથે, બેંકિંગ ઉદ્યોગમાં નવી નોકરીઓમાં સતત ઘટાડો થયો છે, જેના કારણે ઘણા યુવાનો હતાશ છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષોમાં સરકારી ક્ષેત્રની બેંકોમાં નવી ભરતીમાં મોટો દ્યટાડો થયો છે.