પોલીસ ડિપાર્ટમેન્ટમાં માનસિક તાણનો ઓથાર, પાંચ વર્ષમાં 930 પોલીસે કરી આત્મહત્યા

ભારતમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 930થી વધુ પોલીસ કર્મચારીઓ આત્મહત્યાથી પોતાનો જીવ ગુમાવેલ છે. સેન્ટ્રલ અર્ધલશ્કરી દળમાં કર્મચારીઓમાં મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ લડાઇ નથી, પરંતુ ખરાબ આરોગ્ય છે.” સીઆરપીએફ બિન-લડાઇના કારણોસર ૧૫ ગણા વધુ જવાનો ગુમાવે છે, જેમાં હતાશા, હાર્ટ એટેક, આત્મહત્યા, મેલેરિયા અથવા ડેન્ગ્યુ અને અન્ય કારણોનો સમાવેશ થાય છે. જેને લઈ ભારતમાં યુનિફોર્મ કર્મચારીઓમાં વ્યવસાય તણાવ અને માનસિક સ્વાસ્થ્યના મુદ્દાઓ” વિષયની એક કોન્ફરન્સ આઈઆઈપીએચ ગાંધીનગર ખાતે 10 મી -11 મી 2019થી યોજાઈ. આ પરિષદનો હેતુ આત્મહત્યા રોકવા અંગે જાગૃતિ લાવવા સશસ્ત્ર દળો તેમજ કેન્દ્રીય અને રાજ્ય પોલીસ સંગઠનોમાં આવી રહેલા માનસિક સ્વાસ્થ્યના પ્રશ્નો અને પડકારો પર જાગૃતિ લાવવાનો છે.

ગણવેશધારી કર્મચારીઓમાં અસ્વસ્થતા, હતાશાજનક વર્તન, પદાર્થના દુરૂપયોગ, આત્મહત્યા, અપશબ્દો પ્રમાણમાં વધતું પ્રમાણ ચિંતાનો વિષય છે. ગુસ્સે ભરાયેલા ટોળાંઓ સાથે વ્યવહાર, સંચાલન, ટ્રાફિક, દૈનિક ધોરણે ફરિયાદ તરફ વળવું, ખતરનાક પરિસ્થિતિઓમાં છુપી કામ કરવું, આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહીનું આયોજન કરવું અને ચલાવવું, આમ પોલીસ કર્મચારીનું જીવન કઠિન રહે છે. ગણવેશધારી કર્મચારીઓને યોગ્ય નિવારક માનસિક આરોગ્ય સંસાધનોની ગેરહાજરીમાં માનસિક બીમારીઓનું જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. તણાવ, હતાશા, અસ્વસ્થતા સમાજમાં સામાન્ય નથી.

2014ની શરૂઆતમાં, દીપિકા પાદુકોણ ડિપ્રેશનથી પીડાઈ હતી અને તેના સંઘર્ષને દૂર કરવા માટે મદદ લેવી પડી હતી. સ્ટેટ મેન્ટલ હેલ્થ ઓથોરિટી, ગુજરાત ના સહયોગથી ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પબ્લિક હેલ્થ ગાંધીનગર (આઈઆઈપીએચજી), માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ અંગે બોર્ડર સિક્યુરિટી, સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ અને ગુજરાત પોલીસના જવાનોને સંવેદના આપવા અનેદળના જવાનોની અંદરથી પીઆર સલાહકારોની ટીમને પોષવા માટે કાર્યરત છે.આ કાર્યક્રમ વાસ્તવિક કેસ અભ્યાસ સાથે સુરક્ષા દળો માટે કસ્ટમાઇઝ કરવામાં આવ્યો હતો.

સૈન્યના સભ્યોને માનસિક આરોગ્ય સેવાઓ પહોંચાડવા માટેના અંતરાલોને પહોંચી વળવા વ્યૂહાત્મક ક્રિયા યોજનાનો વિકાસ કરવો.બ્યુરો ઑફ પોલીસ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ, પોલીસ કર્મચારીઓમાં માનસિક આરોગ્ય મુદ્દાઓની થીમ પર ભારતીય પોલીસ જર્નલ વૃત્તિનો અંક ઓક્ટોબરમાં આખો વિશેષ અંક સમર્પિત કરશે.