આ ટ્રેન છે કે પ્લેન? જાણો મુંબઈ-પૂણે વચ્ચેના આ મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ વિશે…

ન્યૂયોર્ક, મેક્સિકો અને અબુધાબીની જેમ ભારત દેશમાં હાયપર લૂપ ટ્રેન દોડાવાવામાં આવશે પણ ખાટલે મોટી ખોડ એ છે કે મહત્વાકાંક્ષી પુણે-મુંબઇ હાઇપરલૂપ પ્રોજેક્ટને હજી સુધી કોઈ રેગ્યુલેટર મળ્યો નથી. સમગ્ર પ્રોજેક્ટ પર દેખરેખ રાખી શકે અને તેના નિર્માણ સહિત સલામતીના પાસાઓને ચકાસી શકે તેવા માણસની શોધ કરવામાં આવી રહી છે. આજે એક વર્ષે પણ પ્રોજેક્ટના નિષ્ણાતને શોધી શકવામાં સરકાર નિષ્ફળ રહી છે.

2018માં મહારાષ્ટ્ર સરકારે વર્જિન હાયપરલૂપ વન લેડ કન્સોર્ટિયમની મુંબઈ અને પુણે વચ્ચે હાઇ-સ્પીડ લાઇન વિકસાવવાની યોજનાઓને મંજૂરી આપી હતી. અબજોપતિ ઉદ્યોગસાહસિક એલોન મસ્ક દ્વારા ઘૂસેલા એક વિચારને આધારે હાયપરલૂપ હજી પણ પરિવહનનો એક અવિશેષ પાંચમો મોડ છે. તેમાં નજીકથી પરફેક્ટ વેક્યૂમ ટનલ અથવા ટ્યુબ, રેલ્વે ટ્રેક અને એક વાહન કે જે ચુંબકીય લિવિટેશન પર ટ્રેકની ઉપર તરે છે તે બનાવવાનું સામેલ છે.

હાયપરલૂપની જટિલ ગતિશીલતાને જોતાં, નિષ્ણાતો કહે છે કે આ પ્રોજેક્ટ હાલમાં ટ્રેન અને હવાઈ મુસાફરી બંનેના ક્ષેત્રમાં આવે છે કારણ કે જ્યારે મુસાફરો પરંપરાગત ટ્રેનની જેમ રેલ પર મુસાફરી કરશે, પરંતુ તેઓ વેક્યુમ નજીકના વાતાવરણમાં પણ વધુ ઝડપે આમ કરશે. તેને એરોસ્પેસ પ્રવાસ પણ કરી શકશે.

વર્જિન હાયપરલૂપ વન, જે ભારતીય પ્રોજેક્ટને સલાહ આપી રહ્યું છે, એવો અંદાજ છે કે પેસેન્જર વાહન અથવા લાઇટ કાર્ગો માટેની ટોચની ગતિ પ્રતિ કલાક 1,080 કિમી હશે, જે હાઇ-સ્પીડ રેલ અને મેગ્નેટિક લિવિટેશન ટ્રેનો કરતા 2-3 ગણી ઝડપે છે, અને 10- પરંપરાગત રેલ કરતા 15 ગણી ઝડપી. જો તકનીકી પોતાને સાબિત કરી શકે છે, તો એક દિવસ હાઈપરલૂપ્સ સૌથી ઓછા ઇંધણ (વીજળી) વપરાશ દર સાથેનો સૌથી ઝડપી પરિવહન વિકલ્પ બની શકે છે.

આશરે 150 કિલોમીટર લાંબી પુણે-મુંબઇ લાઇન મુંબઈના બાંદ્રા-કુર્લા કોમ્પ્લેક્સથી પુનાના ઉપનગરીય વકડ સુધી દોડશે. બંને શહેરો વચ્ચેના મુસાફરીના સમયની બચત થશે અને હાઈવેથી 3.50 કલાકમાં કપાય છે તેના બદલે માત્ર 30 મીનીટમાં કપાશે.

હાયપર લૂપ પ્રોજેક્ટના ઓપરેશન ડાયરેક્ટર નૌશાદ ઓમારે મીડિયાને કહ્યું કે ગયા ડિસેમ્બરમાં બાંધકામ શરૂ થવાનું હતું. સ્પષ્ટપણે કેટલાક વિલંબ થયા છે અને આવા મોટા પ્રોજેક્ટમાં સંપૂર્ણપણે અપેક્ષિત છે. અમે આગામી વર્ષના મધ્ય સુધીમાં કેટલીક પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીશું અને 2020ના મધ્યમાં શરૂ કરવાનું નિર્ધાર્યું છે.

મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાનની વિશેષ ફરજ પરના અધિકારી કૌસ્તુભ ધવસેએને કહ્યું: “આ પ્રોજેક્ટ પર કોઈ સુનિશ્ચિત વિલંબ થયો નથી પરંતુ સામાન્ય પ્રક્રિયાને પાર પાડવા માટે તથા રાજ્યની ચૂંટણીઓના કારણે કેટલાક નીતિગત નિર્ણયો આગળ ધપાવવાના છે. આ પ્રોજેક્ટ અંગે વિગતવાર મૂલ્યાંકન, પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ , સંભવિત નીતીઓ અને એનાલિસિસનો પ્રસ્તાવ સરકાર સમક્ષ મૂકવામાં આવ્યો છે.